Oppositieleider in Kirgizië: 16 jaar cel

Een van de meest prominente mensenrechtenactivisten van Kirgizië is zaterdag tot zestien jaar gevangenisstraf veroordeeld na schuldig te zijn bevonden aan deelname aan een moordcomplot tegen president Askar Akajev. Dat meldde zaterdag het Russische persbureau Interfax uit de Kirgizische hoofdstad Bisjkek.

De rechtbank veroordeelde negen mensen. Zeven kregen zestien jaar gevangenisstraf, de twee anderen werden veroordeeld tot drie en vier jaar voorwaardelijk.

De negen werden in mei vorig jaar gearresteerd. De meest prominente van de veroordeelden is Tojtsjoebek Toergoenalijev, voormalig leider van de oppositiepartij Erkin, voormalig rector van de universiteit van Bisjkek en mensenrechtenactivist – hij is voorzitter van de groep Kirgizische Gewetensgevangenen. Toergoenalijev werd begin vorig jaar al veroordeeld tot anderhalf jaar gevangenisstraf wegens belediging van president Akajev. In februari 1997 kreeg hij vier jaar gevangenisstraf wegens `verduistering' en het `vervalsen van documenten', maar in november van datzelfde jaar werd hij vrijgelaten nadat vanuit binnen- en buitenland tegen de veroordeling was geprotesteerd.

De veroordeling van Toergoenalijev is volgens waarnemers een nieuwe illustratie van de mate waarin in Kirgizië de teugels strakker worden aangehaald. Het bewind van Akajev, dat tot ongeveer 1997 gold als het enige democratische regime van Centraal Azië, is sindsdien geleidelijk afgegleden in de richting van een dictatuur. De arrestatie van Toergoealijev was de eerste stap. De parlementsverkiezingen van begin dit jaar werden internationaal veroordeeld als ,,ondemocratisch'' wegens de fraude en het schrappen of intimideren van oppositiekandidaten. Na de verkiezingen werd de belangrijkste Kirgizische oppositieleider, Feliks Koelov, de enige die Akajev bij de presidentsverkiezingen van komende herfst kan verslaan, gearresteerd op beschuldiging van ,,machtsmisbruik'' als vice-president van het land en als burgemeester van Bisjkek, functies die hij eind jaren negentig bekleedde. Na de arrestatie van medewerkers van Koelov en andere oppositieleiders besloot de belangrijkste oppositiepartij in april ondergronds te gaan, omdat ze legale oppositie niet meer mogelijk achtte. Hoewel Koelov inmiddels is vrijgesproken en vrijgelaten, is van een vieren van de teugels geen sprake. In juli sloot de politie de kantoren van de Kirgizische Mensenrechtencommissie en werd de zoon van de directeur van de commissie gearresteerd. De directeur zelf zit ondergedoken sinds een arrestatiebevel tegen hem werd uitgevaardigd.