`Leg EU-uitbreiding aan Duitse bevolking voor'

Europees commissaris Verheugen, verantwoordelijk voor de uitbreiding van de Europese Unie, vindt dat Duitsland een referendum moet houden over toetreding van landen in Midden- en Oost-Europa tot de Europese Unie.

Verheugen zei dit afgelopen weekeinde in een vraaggesprek met de Süddeutsche Zeitung. De voorzitter van de Europese Commissie, Prodi, zei in een eerste reactie ,,verrast'' te zijn door Verheugens uitlatingen.

Hij verzekerde dat er niets is veranderd aan het beleid de EU zo snel mogelijk met nieuwe lidstaten in Midden- en Oost-Europa uit te breiden. Ook andere politici, onder wie de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Fischer, namen krachtig afstand van de Duitse Eurocommissaris, die behoort tot de SPD van bondskanselier Schröder.

Volgens Verheugen zal een referendum ,,de elites dwingen om op de zorgen van de bevolking in te gaan''. Hij zei dat bij de beoogde uitbreiding van de EU niet dezelfde fout mag worden gemaakt als bij de euro, die ,,achter de rug van de bevolking werd ingevoerd''. Verdragen die het karakter van de staat veranderen, zouden door een referendum bevestigd moeten worden, aldus de Eurocommissaris.

Ministers van Buitenlandse Zaken van EU-landen, afgelopen weekeinde voor informeel overleg bijeen in het Franse Evian-les-Bains, distantieerden zich van Verheugens uitlatingen. De Duitse minister Fischer zei dat als Verheugen vindt dat de uitbreiding niet mogelijk is, hij dit moet zeggen. Hij wees er op dat een referendum volgens de Duitse grondwet niet kan.

De Deense minister Petersen van Buitenlandse Zaken,verklaard voorstander van de uitbreiding, noemde Verheugens uitspraken ,,volkomen krankzinnig''. De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Védrine, sprak de vrees uit dat de woorden van de Eurocommissaris gebruikt kunnen worden om de onderhandelingen over de EU-uitbreiding niet serieus voort te zetten.

Volgens de Nederlandse minister Van Aartsen staan de uitspraken van Verheugen ,,voor een zekere aarzeling die je in Duitsland kunt zien ten aanzien van het uitbreidingsproces''. [Vervolg VERHEUGEN: pagina 5]

VERHEUGEN

Prodi noemt uitlatingen van Verheugen een 'misverstand'

[Vervolg van pagina 1] Voorzitter Prodi van de Europese Commissie, die bij het overleg van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken aanwezig was, heeft Verheugen telefonisch om opheldering verzocht. Prodi zei gisteren dat de Eurocommissaris hem heeft verzekerd dat zijn uitspraken uitsluitend te maken hadden met een Duits debat over de deelname van de bevolking aan de politieke discussie. Aan zijn standpunt dat de uitbreiding van de EU zo snel mogelijk haar beslag moet krijgen, zou niets veranderd zijn. Prodi zei dat ,,een misverstand'' uit de weg is geruimd, maar dat nog opgehelderd moet worden hoe in de toekomst voorkomen kan worden dat een Eurocommissaris door persoonlijke meningen te uiten de geloofwaardigheid van de Commissie in gevaar brengt.

De EU onderhandelt over toetreding met de kandidaat-lidstaten Polen, Hongarije, Tsjechië, Slowakije, Slovenië, Estland, Letland, Litouwen, Bulgarije, Roemenië, Cyprus en Malta. Tegelijkertijd zijn de vijftien EU-lidstaten onderling bezig met moeizame onderhandelingen over institutionele hervormingen om de EU na uitbreiding bestuurbaar te houden.

De Europese regeringsleiders willen in december tijdens de eurotop in Nice overeenstemming over deze hervormingen bereiken. Zij hebben tot nu toe geweigerd om een datum te noemen waarop de eerste nieuwe landen tot de EU kunnen toetreden, hoewel de kandidaat-lidstaten daar herhaaldelijk op hebben aangedrongen.

Volgens Duitse diplomaten bestaat het gevaar dat de extreem-rechtse Oostenrijkse politicus Haider de uitspraak van Verheugen over een referendum uitbuit. Zij vrezen dat Haiders partij, de FPÖ, bij een verkiezingscampagne volgend jaar in Wenen stemmen zal proberen te winnen met kritiek op de geplande uitbreiding van de EU in Oost-Europa. In opdracht van veertien EU-lidstaten onderzoeken op dit ogenblik drie `wijzen' de politieke situatie in Oostenrijk, waar de FPÖ sinds februari met de christen-democraten in de regering zit. Na de vorming van deze coalitie besloten veertien EU-lidstaten tot diplomatieke sancties tegen Oostenrijk.

De Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken, Ferrero-Waldner, verwacht dat de `wijzen' eind deze week hun rapport aan de Franse president Chirac geven. Frankrijk is de huidige EU-voorzitter en Chirac heeft begin dit jaar het initiatief tot de sancties genomen. De Oostenrijkse regering heeft gedreigd met een referendum over de samenwerking binnen de EU als de sancties van de veertien landen niet worden ingetrokken. De Duitse minister Fischer zei niet uit te sluiten dat enkele EU-landen de sancties zullen voortzetten.