Jakarta publiceert lijst van verdachten geweld O-Timor

Het openbaar ministerie van Indonesië heeft 19 namen bekendgemaakt van lieden die het verdenkt van orkestratie van het militiegeweld in Oost-Timor, vorig jaar september. De gewezen chef-staf van de strijdkrachten en het voormalige hoofd van de militaire inlichtingendienst zijn er niet bij.

Afgelopen vrijdag had de gerechtelijk onderzoeker inzake Oost-Timor, Muhammad Abdul Rachman, bekendgemaakt dat het OM een `voorlopige lijst' had opgesteld van lieden die het verantwoordelijk hield voor de moorden en brandstichting door milities in het eilanddeel, vorig jaar september. Hij repte van ,,kandidaat-verdachten''. Het Indonesische Wetboek van Strafvordering kent die categorie niet en de mededeling van het OM zaaide dan ook twijfel aan de juridische status van de lijst. Die twijfel is zaterdag weggenomen. De 19 gelden nu als ,,definitieve verdachten''. Zij zullen morgen worden verhoord, maar hadden gisteren nog geen oproep gekregen.

De prominentste namen op de lijst zijn die van generaal-majoor Adam Damiri, destijds commandant van de Kleine Soenda Eilanden, brigade-generaal F.X. Tono Suratman, gewezen bevelhebber van Oost-Timor, en brigade-generaal Timbul Silaen, in september politiecommandant van het eilanddeel. Onder de verdachten zijn ook de voormalige gouverneur van Oost-Timor, Abilio Osorio Soares, en de gewezen regent van Liquica, waar nog voor het referendum plaatshad enkele tientallen voorstanders van onafhankelijkheid door milities werden omgebracht.

Het gerechtelijk onderzoek van het openbaar ministerie, dat overigens nog niet is afgesloten, begon in januari, nadat een onafhankelijke onderzoekscommissie van juristen en activisten voor de rechten van de mens 33 namen had genoemd van verantwoordelijken voor het militiegeweld. Bovenaan die lijst stond generaal Wiranto, in september nog chef-staf van de Indonesische strijdkrachten en destijds de hoogste militair van het land. De commissie noemde ook generaal-majoor Zacky Anwar Makaram, die hoofd was van de militaire inlichtingendienst (BIA) tijdens de `septemberfurie'.

Het OM noemt deze hooggeplaatste militairen niet, maar onderstreept dat de jongste lijst met verdachten een ,,voorlopig karakter'' heeft en ,,nog kan worden uitgebreid''.

Organisaties voor de rechten van de mens hebben verontrust gereageerd op het ontbreken van de namen van de twee generaals en vermoeden dat het OM een gewoon strafproces wil aanspannen en geen proces inzake misdaden tegen de menselijkheid, waarbij behalve plegers van wandaden ook verantwoordelijke gezagsdragers kunnen worden berecht.

De Oost-Timorese leider `Xanana' Gusmão vindt het ,,te vroeg'' voor kritiek op Jakarta. Hij sprak gisteren zijn ,,vertrouwen'' uit in de regering-Wahid en verklaarde ,,volledige steun aan procureur-generaal Marzuki Darusman''. De voorzitter van het voorlopige bestuur van de Verenigde Naties in Oost-Timor, de Braziliaan Sergio Vieira de Mello, sprak van een ,,goed begin, maar niet meer dan een begin.''