REIS OM DE WERELD IN 80 HITS

Phileas Fogg deed het in tachtig dagen, journalist Peter Arnett in tachtig standplaatsen. De Achterpagina gaat in tachtig hits de wereld rond. Vandaag de elfde bestemming: Marokko.

Omstreeks 1970 trokken Westerse hippies niet alleen massaal naar Amsterdam en San Francisco, maar ook naar Marokko. Het is nu, ruim een kwart eeuw na de hoogtijdagen van het hippiedom, moeilijk te bevatten wat ze daar nu precies zochten. De islam is nauwelijks minder eigenaardig dan het christendom, het heersende geloof in het Westen waaraan de hippies zich nu juist wilden ontworstelen. Waarschijnlijk gingen ze dan ook niet om de islam naar Marokko, maar dachten ze daar nog niet door de Westerse `consumptiecultuur' bedorven mensen, steden en landschappen te vinden. Natuurlijk was ook een groot voordeel van Marokko dat de cannabis er erg goed groeit.

Ook veel popmuzikanten gingen eind jaren zestig naar Marokko. Zo verbleef Jimi Hendrix een tijd in de Marokkaanse kustplaats Essaouira. De Rolling Stones Mick Jagger, Keith Richards en Brian Jones gingen in 1967 en 1968 verschillende keren naar Tanger en Marrakesh. De later in het zwembad van zijn Engelse landhuis verdronken Jones raakte zelfs geïnteresseerd in Marokkaanse muziek en maakte er opnamen van jajouka-muzikanten. Bob Dylan ging zelf niet naar Marokko, maar een ex-geliefde van hem zat wel enige tijd in de hippiekolonie in Tanger, waar ook schrijvers als Jack Kerouac neerstreken. ,,If you see her, say hello, she might be in Tangier'', zingt Dylan in zijn zoveelste scheidingsnummer `If You See Her, Say Hello' van de lp Blood on the Tracks uit 1974.

Waarschijnlijk is ook de Britse zanger Graham Nash, lid van het trio tot Crosby, Stills, Nash dat soms met Neil Young tot een kwartet wordt uitgebreid, in Marokko geweest. De beginregel van het door hem geschreven `Marrakesh Express' van Crosby, Stills & Nash maakt in ieder geval een authentieke indruk: ,,Whoopa, hey mesa, hooba huffa, hey meshy goosh goosh.'' Wat volgt op dit geheimzinnige begin van deze Marokko-hit, die in de zomer van 1969 de Top 40 haalde, is een verslag van de treinrit van Casablanca naar Marrakesh. Nash ziet tijdens de rit `heldere' Marokkaanse luchten en hoort eenden kwaken, kippen kakelen en, heel vreemd in een islamitisch land, varkens knorren. Ook maakt Nash in het eerste couplet het doel van zijn reis duidelijk. Hij hoopt in Marokko de `spinnenwebben uit zijn geest' te verdrijven.

In het tweede couplet van `Marrakesh Express' geeft Nash wat Marrokaanse couleur locale: ,,Colored cottons hang in the air/ charming cobras in the square/ Striped djellebas we can wear at home.'' Ook maakt hij er geen geheim van dat hij rookt, ongetwijfeld hasj: ,,Take the train from Casablanca going south/ Blowing smoke rings from the corners of my m-m-m-m-mouth.''

Als `Marrakesh Express' verwoordt waarom de hippies massaal naar Marokko trokken, dan geeft `Rock The Casbah' van de Engelse punkgroep The Clash dertien jaar later een van de redenen waarom ze er ook weer vertrokken. In 1982 was ayatollah Khomeiny aan de macht gekomen in het voormalige Perzië en ook in andere islamitische landen had het fundamentalisme aan kracht gewonnen. `Rock The Casbah' gaat over de banvloek die islamitische leiders hadden uitgesproken over popmuziek, naast hasj en oosterse religies het belangrijkste bestanddeel van het hippiedom. ,,By order of the prophet / We ban that boogie sound / Degenerate the faithful / With that crazy Casbah sound'', zo luidt het begin van het tweede couplet.

Maar de door The Clash gesignaleerde toenemende intolerantie in de islamitische landen mocht de hippies dan op de vlucht hebben gejaagd, uiteindelijk is de banvloek tegen de popmuziek vergeefs. Zodra de `shariff' is vertrokken, maakt iedereen weer popmuziek, zo blijkt uit `Rock The Casbah': ,,But the Bedouin they brought out/ The electric camel drum/ The local guitar picker/ Got his guitar picking thumb/ As soon as the shariff/ Had cleared the square/ They began to wail:/ The shariff don't like it/ Rockin' the Casbah/ Rock the Casbah.''