Prominenten voor referendum burgemeester

Een groep meer en minder bekende Amsterdammers gaat zich inzetten voor een referendum over een gekozen burgemeester in de hoofdstad. De Amsterdammers hebben zich verenigd in een comité van aanbeveling dat handtekeningen verzamelt voor een referendum-verzoek.

Het comité bestaat onder meer uit hoofdofficier van justitie H. Vrakking, (nadrukkelijk `op persoonlijke titel'), de schrijvers Geert Mak en Remco Campert, directeur van het Stedelijk Museum Rudi Fuchs, theatermaker Gerardjan Rijnders, fotograaf Paul Huf, actrice Nelly Frijda en architect Wim Quist. Verder hebben (oud-)politici van verschillende politieke partijen zich aan het comité verbonden.

Volgens oud-raadslid R. ten Have, de initiatiefnemer van het comité, zijn er op dit moment zo'n 4.000 handtekeningen verzameld. Het aantal handtekeningen dat nodig is om een referendum af te dwingen moet uiteindelijk, begin november, 25.000 zijn. De eerste drempel die de referendum-verordening opwerpt ligt op 24 september. Het comité moet dan 6.500 handtekeningen binnen hebben.

Met het correctief referendum kan de gemeenteraad worden gedwongen zijn besluit van juli terug te draaien. Een meerderheid van de raad besliste toen dat de opvolger van burgemeester Patijn van Amsterdam, die in de zomer van volgend jaar vertrekt, niet zal worden gekozen door de bevolking.

Het referendum over het gekozen-burgemeesterschap zal mogelijk samenvallen met een volksstemming over de invoering van een deelraad voor de binnenstad van Amsterdam. Ook hiertegen verzet zich een comité van (deels dezelfde) prominente Amsterdammers.

Als een van beide referenda doorgaat, zal dat het eerste zijn volgens de regels van een nieuwe verordening. Hierbij is de opkomst-drempel (die eerdere referenda frustreerde) vervangen door een simpele meerderheid. Als meer dan de helft van het aantal kiezers dat voor de laatste raadsverkiezingen opkwam, bij het referendum tegen een raadsbesluit stemt, is het besluit van de baan.

De staatscommissie-Elzinga over dualisme in de lokale democratie pleitte voor een gekozen burgemeester in de vier grote steden, maar het kabinet neemt hierover deze regeerperiode geen beslissing. Binnen de coalitie is de VVD fel tegen de gekozen burgemeester. Het kabinet lijkt vast te houden aan het wetsontwerp waarin wordt voorgesteld om de burgemeester aan te stellen op basis van een aanbeveling van de gemeenteraad. Een referendum over de burgemeester zou in de toekomst wel mogelijk gemaakt moeten worden.