Cyborg

De eeuw is nog niet begonnen of de discussie is weer losgebarsten. Gaat de techniek de grenzen van het menselijk bestaan tot in het oneindige oprekken, ons leven nog makkelijker, speelser, voller en interessanter maken dan het al is? Of nemen de machines binnenkort de macht over?

In Los Angeles weten ze het antwoord wel. In steeds bredere kring wordt de nieuwe technologie daar als een wondermiddel beschouwd, dat de kwaliteit van het bestaan alleen maar verhoogt, ontdekte Anna Tilroe. Speelsheid, rijkdom, eeuwige gezondheid, entertainment en beschutting tegen de boze buitenwereld vormen een samenleving die apolitiek is, een zuiver hedonistische ideologie aanhangt en de commercie gretig omarmt. De techniek verrijkt het leven en maakt de menselijke soort gevoeliger, creatiever en vrijer.

Maar in de it-gelederen is ook de eerste doemprofeet al opgestaan. De machines gaan zich tegen ons keren, waarschuw de computerdeskundige Bill Joy van Sun Microsystems in een opzienbarend en chaotisch manifest in het computerblad Wired. Als je die tekst leest (een verkorte versie stond vorige week zaterdag op de opiniepagina van de krant), denk je: die man is gek. Maar toch be kroop mij ook een gevoel van ongemak. Biotechnologie, nanotechnologie en robotisering zijn een bedreiging voor de mens, zegt Joy. Wie weet. De digitale revolutie voltrekt zich inderdaad met een snelheid die leidt tot een nieuwe tweedeling in de wereld. Het menselijk genoom is ontrafeld, de sojaboon wordt genetisch gemanipuleerd en we kunnen minuscule duikbootjes door de bloedbaan sturen om ziekten te lokaliseren en te bestrijden. The sky is the limit.

Willen we dat? Geen idee. De vooruitgang is niet te stoppen en doemscenario's zijn van alle tijden, betoogt de technologiefilosoof Hans Achterhuis in M. Toch zullen we ons er het hoofd over moeten breken. En science fiction blijft godzijdank altijd tot de verbeelding spreken.