W.R. Hearst (2)

Door een teveel aan goede smaak slechte smaak voortbrengen, zo zou je Hearst's Castle kunnen omschrijven. Een prutje van kaviaar, slagroom, ganzenlever, parmaham en asperges, direct uit de mixer. San Simeon hangt vol met duizenden en duizenden kunstvoorwerpen. Sommige stukken zijn van topkwaliteit, al schijnt de familie na de dood van William Randolph Hearst toch het beste voor zichzelf te hebben gehouden. Maar wat er nog over is, en dat is heel veel, komt uit de duurste uitdragerijen. Het hangt in kamers met Italiaanse plafonds uit de renaissance of het staat op de oudste Perzische tapijten. Een verzameling van antiquiteiten met een Rolex-functie.

Hearst kocht zijn spullen vaak via de kunsthandelaar Duveen. In New York bezat Duveen een galerie in de vorm van een Griekse tempel. Hearst had een heilig ontzag voor Lord Duveen en Duveen, zelf natuurlijk ook een ondernemer, wist daar handig gebruik van te maken. In de biografie van S.N. Behrman over Duveen wordt elke binnenkomst van Duveen beschreven als een gebeurtenis. Zijn kunsthistorische kennis werd als onmetelijk beschouwd en zijn oog onfeilbaar. Zijn persoon was een toonbeeld van verfijning en goede smaak.

Duveen had speciale trucs om bij zijn klanten ontzag in te boezemen. Op een keer werd hij naar twee zeer zeldzame Chinese vazen geleid. Duveen liep er enige tijd zwijgend om heen, pakte toen plotseling zijn wandelstok en sloeg met een welgemikte klap een van de vazen in gruzelementen. ,,Fake'', mompelde Duveen binnensmonds en liep kwaaiig weg. De eigenaar van wat plotseling nog slechts scherven waren, liet de boel opruimen en heeft nooit durven nagaan of Duveens oordeel eigenlijk wel juist was.

Met Hearst blijkt Duveen iets soortgelijks te hebben uitgehaald. De eerste keer dat Duveen bij

Hearst op bezoek kwam, moet hij wederom zwijgend door het appartement zijn gelopen, alle antiquiteiten met een kritische blik in zich opnemend. Ten slotte hield Duveen halt bij een reliëf van twee engelen, dat aan Rosselino was toegeschreven. Duveen schudde onzichtbaar het hoofd en nauwelijks hoorbaar sprak hij zijn twijfels uit over de authenticiteit. Daarna spoedde Duveen zich naar zijn galerie om bij te komen van de schok, waaraan zoveel namaak zijn tere gestel had blootgesteld. Hearst was diep onder de indruk van Duveens optreden en liep handenwringend door het huis, roepend: ,,Als de engelen niet deugen, deugt hier helemaal niets!''

Vermoedelijk was Duveen de enige die Hearst precies had waar hij hem hebben wilde. Om te beginnen wendde Duveen voor dat hij liever niets aan Hearst verkocht, waardoor Hearst's begerigheid slechts werd gestimuleerd. Als Duveen ten slotte toch zo edelmoedig was om iets aan Hearst af te staan, zei hij er altijd bij dat hij er niets op wilde verdienen en dat Hearst het mocht kopen voor dezelfde prijs die hij er voor had betaald. En vervolgens kreeg Hearst zo'n stuk veel en veel te duur in de maag gesplitst! Er is zelfs het geval waarbij Hearst een schilderij afslaat dat hem voor vijftigduizend dollar is aangeboden, om datzelfde schilderij een maand later voor 250 duizend dollar te kopen wanneer het hem via Duveen wordt aangeboden.

Uit brieven aan derden blijkt dat Duveen niet bepaald een hoge dunk had van Hearst. Uiteindelijk is het ook de tragiek van Hearst dat aan het einde van alle macht en al het geld niemand hem eigenlijk serieus nam. San Simeon getuigt daarvan, juist door al die immense studiezalen met die enorme bibliotheken. Eerste drukken van Baudelaire en Rimbaud vind je in de boekenkasten, speciale werken van Churchill, duizenden en duizenden catalogi van de schitterendste tentoonstellingen en veilingen. Maar alle uitgaven wekken niet de indruk dat iemand er ooit een blik in heeft geslagen. De keus was ook niet zo moeilijk. Buiten kon je heerlijk zwemmen in de met goud ingelegde zwembaden. Of een kijkje nemen bij de ijsberen in het ijsberenverblijf dat Mr Hearst boven op zijn Californische berg had gebouwd omdat Mr Hearst ijsberen zulke mooie dieren vond.

Op Hearst Castle hield Hearst de standaard hoog. Voor wie 's nachts dronken werd, stond 's ochtends de gepakte koffer klaar. Schitterende mensen in een schitterende omgeving, dat is wat Hearst voor ogen stond. Na zijn dood bleek Hearst zijn kasteel te hebben nagelaten aan de universiteit van Californië, maar die wilde al die bric à brac niet hebben.