Witschge speelt weer op zijn gevoel

Zijn interlandcarrière leek allang beëindigd. Maar Richard Witschge krijgt van bondscoach Van Gaal een herkansing in Oranje. ,,Ik had recordinternational kunnen zijn', zegt de 30-jarige Ajacied.

Nonchalant en speels van nature presenteerde het zondagskind van het Nederlandse voetbal zich gisteren als international alsof hij niet drieënhalf jaar heeft ontbroken in de selectie van Oranje.

Door de blessuregolf in Oranje krijgt Richard Witschge een herkansing van bondscoach Louis van Gaal waarop hij niet meer had gerekend. Wellicht staat de bijna 31-jarige Ajacied morgenavond in de eerste wedstrijd voor de WK-kwalificatie tegen Ierland al ,,met de handen op de rug naar het Wilhelmus te luisteren', zoals hij zijn opmerkelijke rentree beschrijft.

Een basisplaats zou de ultieme revanche zijn voor de begenadigde middenvelder, die in oktober 1997 na een conflict met de toenmalige bondscoach Hiddink bedankte voor het Nederlands elftal. In maart dat jaar speelde Witschge zijn laatste interland tegen San Marino. ,,Ik vond het unfair dat Hiddink via mijn vrouw liet weten dat ik was gepasseerd voor de wedstrijd tegen Turkije, omdat hij mij niet had kunnen bereiken', vertelde Witschge gisteren in Hoenderloo. ,,Ik heb daardoor bewust het WK in Frankrijk laten lopen. Maar ik vond dat Hiddink mij niet met respect behandelde.'

Tijdens het regime van Rijkaard kwam Witschge niet meer in beeld bij Oranje. ,,Ik paste niet in de visie van Rijkaard en dat was zijn goed recht', verklaarde Witschge laconiek. Maar diens opvolger Van Gaal kwam ,,logischerwijs' weer uit bij zijn vroegere pupil, toen behalve de linksbenige voetballers Overmars en Zenden ook de beoogde debutant Van Bommel met een blessure afviel voor het duel met Ierland. ,,Ik heb nu eenmaal geen vaste selectie', zei Van Gaal. ,,Iedereen heeft in principe een kans, zeker als hij zo goed speelt als Witschge tijdens het Amsterdam-toernooi en in de wedstrijd tegen Fortuna.'

Na dat duel had Witschge nog vrolijk verteld dat de bondscoach hem altijd als de ideale speler voor de verdediging had beschouwd. Maar een invitatie voor Oranje had hij niet verwacht. ,,Mijn broer Rob dolde me al in het restaurant, waar we zaten te eten. Ik had voor de grap gezegd dat ik het recordaantal interlands in de familie wel eens kon verbeteren. Plotseling piepte mijn mobiele telefoon. Ik liep naar buiten en ik hoorde: `Hallo, met Louis van Gaal'. Ik keek door het raam en zag dat Rob gierend van de lach de stem van Van Gaal imiteerde. Even later werd ik weer gebeld en toen bleek het echt Van Gaal te zijn.'

Al tijdens de eerste training bij Oranje maakt hij indruk met feilloze passes. Maar het hoogtepunt volgde na de trainingsessie. Toen Frank de Boer er niet in slaagde de bal uit een vrije trap precies tussen paal en lat te deponeren, daagde Witschge hem uit. ,,Ik zei tegen Kluivert dat hij vast een zaag kon halen om die bal onder de doellat weg te halen.' Achteloos deponeerde Witschge de bal exact waar hij hem hebben wilde.

Niemand twijfelt dan ook aan zijn capaciteiten, wel aan zijn mentaliteit. Uitgerekend de bij Ajax als technisch-directeur teruggekeerde Beenhakker brandmerkte Witschge tien jaar geleden als het symbool van de `patatgeneratie'; een voetballer, die woekerde met zijn talent. ,,Terwijl ik toch alleen bloemkool te eten kreeg van mijn moeder', grapt Witschge. Hij zegt zich niet aan het oordeel van Beenhakker te hebben gestoord. ,,Op mijn negentiende stond ik bij het Nederlands elftal wel als basisspeler tussen alle grote namen.'

Toch was Ajax opgelucht dat Barcelona Witschge in 1991 voor 7 miljoen gulden overnam. Maar Cruijff kon hem destijds met sterren als Koeman, Laudrup en Stoitsjkov voor zich geen basisplaats garanderen en pas in 1995 bloeide Witschge bij het Bordeaux van Zidane en Dugarry weer op. ,,Toen zei de trainer tegen me: `Voor jou heb ik geen tactiek, volg je intuïtie maar', herinnert Witschge zich. In bijna dezelfde bewoordingen omschreef de huidige Ajax-trainer Adriaanse zijn routinier. Witschge mag tegenwoordig op zijn gevoel spelen, want dan is hij op zijn best.

Maar Witschge heeft alleen op het WK in '90 en het voor Nederland al even dramatisch verlopen EK in '96 het Oranjeshirt gedragen tijdens een groot toernooi. Verder dan 30 interlands is hij niet gekomen, net zoveel als zijn broer Rob, die voor Oranje drie keer scoorde. Richard staat op één doelpunt. ,,En daar zal het wel bij blijven ook, want ik scoor nooit', zegt hij lachend. ,,Dat familierecord blijft vast in handen van Rob.' En ernstig: ,,Mijn broer is gestopt met voetbal, omdat hij door allerlei zaken buiten het veld het plezier in zijn sport heeft verloren. Dat hebben ze mij tenminste nooit kunnen afnemen.'

Desondanks erkent Witschge dat hij niet het maximale uit zijn carrière heeft gehaald. ,,Ik had recordinternational kunnen zijn', zegt hij. ,,Maar door diverse blessures heb ik enkele grote toernooien gemist en ik had vrede met mijn besluit tijdelijk voor het Nederlands elftal te bedanken. Het zou een bijzondere ervaring zijn om morgen in de Arena weer een interland te spelen. Maar ik zie het WK in 2002 niet als een laatste kans, want zover denk ik nog niet. Ik zal vooral bij Ajax moeten bewijzen dat de uitnodiging van Van Gaal geen incident is geweest.'