Driemanschap maakt Reve-biografie

Gerard Reve heeft een uitgever minder, maar twee biografen meer. De schrijver zegde deze week bij monde van zijn partner en zaakwaarnemer Joop Schafthuizen alle contracten met uitgeverij L.J. Veen op. Zijn officieel aangewezen biograaf Tom Rooduijn heeft op zijn beurt de hulp van twee andere Reve-specialisten ingeroepen.

Reve's besluit met zijn uitgever te breken is een gevolg van het vertrek van Dick Gubbels bij Veen en van de slechte relatie met diens opvolgster Marianne van Wijnen. Schafthuizen maakte de breuk woensdag bekend. De laatste twee delen Verzameld Werk zullen nog bij Veen verschijnen, maar de Verzamelde Brieven niet meer. Nop Maas, auteur van het vorig jaar verschenen boekje Kleine bolsjewieken, over de jeugd van Gerard en Karel van het Reve, was bezig de brieven te annoteren. Hij geeft geen commentaar op Reve's vertrek bij Veen, waarover ook de uitgeverij niets kwijt wil. Reve weet nog niet naar welke uitgever hij nu gaat. Schafthuizen spreekt van een `crisis', en zegt het te betreuren dat ``de continuïteit van het oeuvre is verstoord.'' De Reve-biografie waaraan Tom Rooduijn werkt, zal waarschijnlijk elders worden ondergebracht. De plannen voor die biografie zijn in een vergevorderd stadium. Rooduijn beschikt over een persoonlijke brief van Reve waarin deze hem zijn volledige medewerking toezegt, en voerde al verschillende voorbereidende gesprekken met Reve en Schafthuizen.

Bij de inventarisatie van het Reve-materiaal stuitte Rooduijn op zo'n overweldigende hoeveelheid stukken dat hij de hulp inschakelde van Nop Maas en van een andere Reve-kenner uit zijn omgeving, schrijver Theodor Holman. De drie auteurs zijn tot een `verdeelsleutel' gekomen. Nop Maas zou de brieven inventariseren, Holman zou Reve's jonge jaren voor zijn rekening nemen en voor Rooduijn zelf bleven dan nog de verspreide archieven, het audiovisuele materiaal en de secundaire literatuur over. Bovendien wil Rooduijn voor het boek gesprekken met tijdgenoten van Reve voeren. Is het de bedoeling dat Holman en Maas ook bij het schrijven gaan helpen? Rooduijn: ``Een boek heeft een visie nodig, één duidelijk idee. Misschien dat een van beiden uiteindelijk meeschrijft. Maar met z'n drieën, dat wordt wel heel moeilijk.'' Holman en Rooduijn zijn inmiddels ook samen bij Reve en Schafthuizen op bezoek geweest in het Belgische Machelen. Daar bevindt zich het persoonlijke archief van Reve, met foto's, manuscripten en brieven aan uitgevers, familie en vrienden. In de loop der jaren is uit het archief al het een en ander verkocht en geveild, en Rooduijn en Holman vrezen dat het in de toekomst nog verder zal worden ontmanteld. De auteurs willen daarom snel aan het werk.

Volgens Rooduijn verandert Reve's vertrek bij Veen niets aan zijn plannen: ``Ik heb bij Veen wel mondelinge afspraken gemaakt met Dick Gubbels toen die nog in functie was, maar die zijn nooit omgezet in een schriftelijk contract. Het plan voor het boek neem ik dus met me mee.'' Schafthuizen klinkt minder zeker: ``Zowel het brievenproject als de biografie zijn voorlopig op de lange baan geschoven. Het is treurig dat onschuldige mensen nu niet kunnen doorwerken, maar eerst moet de leverbaarheid van het oeuvre veilig worden gesteld.''