Verfilming roman Mulisch begonnen

De eerste officiële draaidag van The Discovery of Heaven, de verfilming door regisseur Jeroen Krabbé van Harry Mulisch' internationale bestseller De ontdekking van de hemel, is vandaag begonnen. Met een budget van ongeveer 25 miljoen gulden (31 miljoen inclusief de kosten van de financiering) is de productie van Mulholland Pictures, de firma van Krabbé, scenarioschrijver Edwin de Vries en producent Ate de Jong, de duurste Nederlandse film aller tijden. De Engelstalige film is een volledig Nederlandse productie, vooral gefinancierd door een constructie in het kader van de fiscale maatregelen ter bevordering van de Nederlandse filmindustrie. De meeste opnamen zijn in Nederland en ook de crew is overwegend Nederlands.

Alle hoofdrollen worden daarentegen vertolkt door Engelse acteurs. De bekendste is Stephen Fry, die eerder onder meer de titelrol speelde in de filmbiografie Wilde. Fry was van het begin af aan de eerste keuze van de producenten voor de rol van Onno Quist. De Jong zag zich in zijn intuïtie gesterkt, toen de over een encyclopedische kennis beschikkende Fry bleek te weten wie Hein Donner was, Onno Quists alter ego en boezemvriend van Mulisch. Zowel Donners schaakgrootmeesterschap als zijn geschriften zijn kennelijk internationaal niet onopgemerkt gebleven.

Enige tijd is ook nog gezocht naar Amerikaanse acteurs voor de hoofdrollen, onder wie Sean Penn en Ben Stiller, maar toen dat geen begaanbare weg bleek, werd gekozen voor louter Engelse acteurs. De namen van Greg Wise (Max Delius), Flora Montgomery (Ada), Neil Newbon (Quinten) en Diana Quick (Sophia) spreken iets minder tot de verbeelding, maar behoren tot het enorme contingent van goede Engelse acteurs zonder sterstatus. Enkele Nederlandse acteurs en actrices spelen bijrollen, onder wie Monique van de Ven en Petra Laseur als verpleegsters.

De crew bestaat voor een groot deel uit in het buitenland wonende Nederlanders. Het camerawerk van The Discovery of Heaven wordt verzorgd door de in Duitsland gevestigde Theo Bierkens, art director is Benedict (voorheen Dick) Schillemans uit Los Angeles, de kostuums zijn ontworpen door de Brusselaar Yan Tax. Voor de bepaling van het Nederlandse karakter van de film, een voorwaarde voor de constructie, geldt dat de bijdragen in Nederland geleverd moeten worden en de inkomsten van medewerkers en acteurs in Nederland belastbaar zijn. Volgens De Jong betalen alle acteurs voor het werk dat ze in Nederland doen hier belasting, en wordt zo aan de eis van vijftig procent Nederlandse bijdragen ruimschoots voldaan.

Voorafgaand aan de opnamen in en rond het Nijenhuis in het Sallandse Heino, dat model staat voor het Drentse landhuis waar hoofdpersoon Quinten Quist opgroeit, is er al twee dagen in Israel gedraaid. Volgens producent De Jong hadden die opnamen een semi-documentair karakter, omdat in allerijl besloten was om beelden van Jeruzalem te maken, voordat politieke ontwikkelingen het draaien zouden kunnen bemoeilijken. Voor alle zekerheid worden de overige Israelische scènes later in Zuid-Spanje opgenomen, evenals de Cubaanse episode. De Cubaanse regering geen toestemming gegeven in Cuba te draaien. Ook vinden er opnamen in Rome plaats, en op locaties in en rond Amsterdam. Een klein deel wordt opgenomen in een Nederlandse studio.

Mulisch zei gisteren in Heino, zoals te verwachten, dat hij geen oordeel heeft over het scenario van De Vries. Wie de filmrechten van een boek verkoopt, neemt daarmee automatisch afstand. Mulisch zei aanvankelijk wel enige moeite te hebben gehad met de manier waarop de engelen in het scenario worden opgevoerd (volgens De Jong zijn zij niet, zoals in het boek, de vertellers, maar wel de motor van de handeling), maar had daar uiteindelijk vrede mee.

De opnamen van The Discovery of Heaven zullen minimaal duren tot half december. De première is op z'n vroegst in mei volgend jaar tijdens het filmfestival van Cannes, maar de producenten verwachten eigenlijk pas klaar te zijn voor Venetië of een ander festival in het najaar.