Van der Zwan hekelt het beleid van Van der Ploeg

,,Onder deze staatssecretaris en deze Raad voor Cultuur stevenen we af op een verregaande fragmentarisering van het toneelaanbod, worden de grote gezelschappen verder beknot en wordt het kwaliteitsoordeel zo zeer vermengd met politieke en budgetaire oogmerken dat het gezag van de overheid in diskrediet dreigt te raken.''

Dat zal prof. dr. Arie van der Zwan vanmiddag zeggen in de openingtoespraak van het Theaterfestival in Amsterdam. In de traditionele `state of the union' keert de econoom zich scherp tegen de plannen van staatssecretaris Rick van der Ploeg (OC&W) en de Raad voor Cultuur.

Volgens Van der Zwan is Van der Ploegs actieplan om meer jongeren, allochtonen en lager-geschoolden naar het theater te lokken, een zinloze politiek. Jongeren komen vanzelf wel naar het theater, als ze wat ouder zijn; allochtonen moeten eerst rustig assimileren; en lager-opgeleiden doen nu eenmaal liever aan `bioscoopbezoek'. ,,Meer dan vijftig jaar naoorlogs spreidingsbeleid heeft hierin geen verandering weten te brengen.'' Volgens Van der Zwan is de drempel van het theater laag genoeg. Lokken heeft geen zin, omdat de bezoekers uit eigen `belangstelling' moeten komen. ,,Niet publieksverbreding maar publieksverdieping moet een realistische doelstelling worden geacht'', stelt hij. Hiermee bedoelt hij dat je niet naar nieuw publiek moet zoeken, maar dat je het reeds bestaande publiek ertoe moet aansporen om vaker naar het theater te gaan.

Van der Ploegs plan om bij het toekennen van subsidie ook naar andere normen dan kwaliteit te kijken, noemt Van der Zwan ronduit gevaarlijk.

Vooral het toelaten van de nieuwe norm `multicultureel' hekelt Van der Zwan. Volgens hem leidt een kritiekloze vermenging van culturen tot een 'kleffe brei' waarin niemand zich herkent. ,,Moeten we de Nederlandse theaterwereld niet juist vragen de eigen tradities te ontwikkelen en de culturele identiteit herkenbaar te doen zijn?'' Het toelaten van andere normen dan kwaliteit heeft volgens Van der Zwan geleid tot `willekeur' in de beoordeling van groepen. ,,Wat in het ene geval reden is om subsidie te beëindigen, is in een andere geval reden voor toewijzing.''

Het idee van van der Ploeg om meer, kleine groepen door te laten stromen noemt Van der Zwan rampzalig. Volgens hem is er juist een overvloed aan ontoegankelijke groepjes, en zijn er te weinig grote, publieksvriendelijke groepen. Dat de nieuwkomers nieuw publiek zullen trekken, zoals van der Ploeg denkt, vind Van der Zwan onzinnig: ,,Nieuwkomers met een hoogst onduidelijke staat van dienst moeten nu de publieksverbreding tot stand gaan brengen die De Appel en Orkater op aantoonbare wijze op hun conto hebben weten te schrijven.'' Genoemde groepen zijn twee publiekslievelingen die waarschijnlijk geen subsidie meer krijgen.