Laurus moet snoeien in aantal formules

Het gaat slecht met de tweede supermarktketen in Nederland, Laurus. Te veel supermarktformules, te weinig efficiency en een reus van een concurrent: Ahold. Een nieuw bestuur moet het tij keren. ,,We gaan weer luisteren naar de consumenten.''

E. Albada Jelgersma, grootaandeelhouder van de getergde supermarktketen Laurus, wil niets horen van overname door een buitenlander. ,,Nee, Laurus gaat zelf door met groeien. In Spanje, maar zeker ook in Nederland'', zegt hij desgevraagd. ,,U weet, er zijn nu geen grenzen meer aan de groei. Ahold mag van de NMa (de Nederlandse Mededingingsautoriteit) zijn marktaandeel boven de 40 procent brengen. Dan mogen wij dat ook.''

Groeien? De cijfers van de tweede Nederlandse supermarktketen wijzen er niet op. Gisteren bleek de winst van Laurus in het eerste halfjaar te zijn gedaald met 9 procent tot 44 miljoen euro, het bedrijfsresultaat nam met 19 procent af tot 65 miljoen euro. Twee bestuurders gaan weg wegens de ,,teleurstellende resultaten'', zo kondigde de nieuwe bestuursvoorzitter O. van der Straaten aan. ,,Dit huis is niet op orde, we hebben te veel verschillende formules.''

Het huis bestaat uit: Konmar, Edah, Super de Boer, Groenwoudt/Nieuwe Weme, Basismarkt, Spar Convenience, Lekker&Laag en 21 distributiecentra. Marktleider Ahold heeft, ter vergelijking, vier distributiecentra en maar twee supermarktketens, Albert Heijn en C1000.

Van der Straaten wil het aantal supermarktketens (acht) ,,drastisch reduceren'', hij wil weer ,,luisteren naar de consument en het concern simplificeren.'' Van der Straaten werkte tussen 1990 en 1998 voor Unilever in de Filippijnen en Mexico, en nu gaat hij Laurus ,,gezond en sterk maken.''

Dat mag ook wel, zegt analist Michiel Smith van Iris, onderdeel van Robeco. ,,Laurus heeft grote interne problemen. Ze hebben veel te veel formules, dat moet terug naar twee of drie om het bedrijf efficiënt te maken. Bovendien kunnen ze amper nog groeien in de Nederlandse markt, omdat ze weinig klanten bij Albert Heijn en C1000 kunnen weghalen. En samen hebben Laurus en Ahold al bijna 70 procent van de levensmiddelenmarkt.''

Als Van der Straaten die efficiency-problemen heeft opgelost, zegt Smith, dan moet hij alsnog concurreren met het hele efficiënte Ahold. ,,En die hebben het voordeel van hun schaal: Ahold is nu eenmaal veel groter.'' Ahold kan dus goedkoop inkopen en richt zijn aandacht in Nederland en investeringen uitsluitend op maar twee supermarktformules. Smith verwacht dat Laurus over een paar jaar wordt overgenomen door een buitenlandse keten, zoals het Franse Carrefour.

Geen enkele internationale keten heeft al voet aan de grond in Nederland, behalve Ahold. Maar het Amerikaanse Wal-Mart en het Franse Carrefour rukken op richting Duitsland en België. Als Wal-Mart het Duitse Metro bemachtigt, dan verwerft het ook de Nederlandse Makro, die van Metro is. Carrefour breidde onlangs zijn belang in de Belgische marktleider GIB uit tot 100 procent.

Eigenlijk zijn Laurus en Ahold niet eens te vergelijken, zegt Smith van Robeco – Ahold behoort al tot de groep Wal-Mart, Carrefour en Tesco, Toch ziet Smith geen buitenlanders de Nederlandse markt opkomen, tenzij iemand Laurus koopt.

Van der Straaten komt pas in november met zijn masterplan, maar in de markt leeft al de verwachting dat Laurus zich zal beperken tot maximaal drie formules. ,,Eén voor de grote luxere winkels – nu Konmar, Super de Boer en Nieuwe Weme – met `Super' als naam. Dan Edah voor de middelgrote winkels. En Basismarkt voor de kleinere vestigingspunten'', zegt consultant Gerard Rutte.

Laurus is ,,zijn zicht op de consument verloren'', zei Van der Straaten gisteren. Hij kondigde een ,,consumentenonderzoek dat zijn weerga niet kent'' aan. Want de winkels van Laurus onderscheiden zich allemaal nét niet van andere ketens. Basismarkt – een zogeheten discounter – kon dat volgens Van der Straaten niet, omdat er een prijzenslag woedt in de supermarktbranche. Iedereen concurreert door prijzen te verlagen.

Konmar is het andere uiterste: zeer luxueus en groot, maar er zijn er maar dertig in Nederland. Een nationaal alternatief voor Albert Heijn is Konmar dus niet. Super de Boer, die het meeste omzet van alle Laurus-formules, zit met zijn assortiment ergens tussen Albert Heijn en C1000 in.

Het vorige bestuur van Laurus had de intentie het aantal ketens terug te brengen tot één of twee, maar deed dat niet. Van der Straaten: ,,Er was geen tijdshorizon van de grond gekomen. De strategie was er wel, maar de uitvoering lukte niet. Dat is de tragiek van Laurus.''

Hij ziet twee ontwikkelingen voor zich: ,,Het topsegment (Konmar, Super de Boer, Nieuwe Weme, red.) moet groeien in volume. De winstgroei moeten we halen van de onderkant (Basismarkt, Edah, red.).''

In elk geval is het volgens Van der Straaten niet de bedoeling dat Laurus wordt ,,opgepoetst om vervolgens verkocht te worden''. De koers is van 17,90 euro begin dit jaar gedaald naar 10,95 euro gisteren. Grootaandeelhouder Albada Jelgersma is niet bang dat die daling overname door buitenlanders vergemakkelijkt. ,,Die koers gaat wel weer omhoog'', zegt hij. ,,We hebben een hele goede CEO benoemd. Dat was wat het bedrijf nodig had. En ik zat zelf in de benoemingscommissie.''

    • Frederiek Weeda
    • Remmelt Otten