Herfkens: sturen van deskundigen is anachronisme

Minister Herfkens (Ontwikkelingssamenwerking) wil het uitzenden van westerse ontwikkelingsdeskundigen beperken omdat deze vorm van hulpverlening erg duur is en in veel gevallen onvoldoende rendement oplevert. In een brief aan de Tweede Kamer omschrijft de minister zulke assistentie als ,,een anachronisme''.

Het is overigens niet Herfkens' bedoeling het uitzenden van technische deskundigen, zoals artsen en ingenieurs, volledig te staken. Wanneer overheden in ontwikkelingslanden of lokale hulporganisaties erom vragen, blijft dergelijke hulp beschikbaar. De opzet is vooral zich meer te richten naar de wensen van de betrokken landen zelf.

Zowel de PvdA als het CDA heeft al laten weten dat Herfkens naar hun mening te hard van stapel loopt. Ook sommige ontwikkelingsorganisaties delen die kritiek. SNV, dat is gespecialiseerd in het uitzenden van deskundigen, onderschrijft in grote lijnen de koers van de minister. Die wordt ook al in de praktijk gebracht. Vier jaar geleden maakten Nederlanders en andere westerlingen nog 80 procent uit van het SNV-personeel, nu nog maar 50 procent.

Op het ogenblik heeft Herfkens 312,5 miljoen gulden uitgetrokken voor technische assistentie. Met ruim eenderde daarvan, 117 miljoen gulden, trekt Ontwikkelingssamenwerking zelf zo'n 300 deskundigen per jaar aan. Het is de bedoeling vooral dat deel de komende paar jaar af te bouwen, waarbij sommige activiteiten zullen worden overgenomen door andere organisaties, zoals SNV. De overige 195,5 miljoen uit die pot gingen al naar andere organisaties, waaronder SNV. Hieraan wordt niet getornd.

Het hoofddoel van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking is steeds geweest er voor te zorgen dat ontwikkelingslanden op eigen benen kunnen staan. Uit een onderzoek dat Herfkens onlangs heeft laten uitvoeren, blijkt dat de hulp van de Nederlandse deskundigen juist daaraan weinig heeft bijgedragen. Ook na jarenlange aanwezigheid van Nederlandse deskundigen kunnen lokale instanties vaak een project nog niet zelfstandig overnemen of gaande houden. In sommige gevallen werkte de aanwezigheid van de technische deskundigen zelfs eerder als een rem dan als een stimulans.

Herfkens wijst er in dit verband ook op dat veel goed gekwalificeerde mensen in ontwikkelingslanden zelf zonder passend werk zitten. Een nadeel van het zenden van westerse deskundigen, die vaak tien keer zoveel verdienen als lokale krachten, is voorts dat die erg duur zijn.