Molukkers voelen zich eenzaam in hun strijd - en geduld raakt op

Molukse jongeren dreigen met geweld in Nederland als er geen einde komt aan het geweld op de Molukken zelf. Maar er is scepsis.

De gemoederen lopen op in de Molukse gemeenschap. Radicale jongeren dreigen met harde, gewelddadige acties als de Nederlandse regering op 7 september, tijdens een zitting van de VN-Veiligheidsraad, nalaat om een internationale vredesmacht te vragen. Die zou de rust moeten herstellen op de Molukken, waar de gevechten tussen moslims en christenen al bijna twee jaar voortduren.

,,De machteloosheid binnen de Molukse gemeenschap in Nederland groeit'', zegt de woordvoerder van de RMS-regering in ballingschap, mr. J. Wattilete. ,,Veel Molukkers zien geen uitweg meer, voelen zich niet gehoord. De overgrote meerderheid zit niet op gewelddadige acties te wachten, maar je kunt nooit uitsluiten dat een groepje daar zijn toevlucht toe neemt. We proberen zulke neigingen in toom te houden, maar op een zeker moment staan we als Molukse leiding met lege handen.''

Volgens Wattilete zien de jongeren dat er niets gebeurt. ,,Het recente bezoek van de Indonesische minister van Buitenlandse Zaken, Shihab, aan Nederland is zó voorspelbaar verlopen, dat sorteert geen effect. Het hoge woord komt er maar niet uit. Nederland heeft een bijzondere verantwoordelijkheid voor de Molukken, en zou zich nu eens uit moeten spreken over de noodzaak van een vredesmacht. Meer wordt er niet gevraagd. Je kunt niet eindeloos (Indonesiës president) Wahid de hand boven het hoofd houden.''

Wim Manuhutu, directeur van het Moluks Historisch Museum in Utrecht, merkt er niets van dat de bereidheid om geweld te gebruiken toeneemt in de Molukse gemeenschap. ,,Er is al eerder gedreigd'', zegt hij, ,,toen is er gelukkig ook niks gebeurd.'' Hij betwijfelt of de radicale jongeren een grote aanhang hebben, zoals zij zelf en de Molukse ordedienst beweren. Wel bespeurt Manuhutu dat het geduld van de Nederlandse Molukkers op raakt. ,,Maar we moeten realistisch zijn'', zegt hij. ,,geen illusies hebben. De mogelijkheden die Nederland heeft om een vredesmacht op Ambon te bewerkstelligen, zijn beperkt.'' Hij is ,,cynisch'' over de betekenis van de Molukken voor de internationale gemeenschap. Toch, zegt Manuhutu, is de diplomatieke weg de enige manier om de druk op te voeren.

Om het Molukse verzoek om VN-vredestroepen te sturen, kracht bij te zetten, zijn de huisarts A. Manuputty uit Ambon-stad en de socioloog L. Risakotta deze week uit Jakarta overgekomen. Ze zijn afgevaardigden van het Front of Moluccan Sovereignty, dat strijdt voor meer autonomie voor de Molukken, binnen een Indonesische federatie. ,,Ons volk is in gevaar'', zegt de huisarts. Er is op Ambon nauwelijks te eten, niemand werkt, niemand heeft geld. Het ziekenhuis draait op een handjevol personeel, maar heeft gebrek aan alles. Zijn privé-praktijk heeft Manuputty op moeten geven. ,,Patiënten? Die heb ik niet meer. Ze durven niet over straat.'' Hij werkt nu voor de bloedtransfusiedienst.

Maandag hadden Manuputty en Risakotta een onderhoud op het ministerie van Buitenlandse Zaken. ,,Ze hebben inderdaad interventies en onafhankelijkheid ter sprake gebracht'', zegt een woordvoerder van het departement. ,,Van hún kant'', haast hij zich toe te voegen. Het ministerie stelt zich op het standpunt dat het land zelf de problemen moet oplossen en dat het sturen van een vredesmacht zonder instemming van Jakarta kansloos is. Nog niet duidelijk is, of premier Kok de kwestie bij de VN zal aankaarten.

Als de huisarts volgende week teruggaat naar Ambon, is hij zijn leven niet zeker, denkt hij. ,,In Indonesië zullen ze niet blij zijn met ons optreden hier. Er worden mensen zonder vorm van proces vermoord.'' Risakotta werd, zegt hij, al twee keer door de politie in Jakarta in elkaar geslagen, omdat hij meeliep in een demonstratie.

    • Mariël Croon