Maleisië neemt onderzeeërs RDM

Nederland gaat onderzeeboten leveren aan Maleisië. Op korte termijn gaat het om de tweedehands onderzeeërs Tijgerhaai en Zwaardvis van de Rotterdamse werf RDM Submarines. In een later stadium zouden daar twee nieuw te bouwen Moray-onderzeeërs aan worden toegevoegd. Dat bevestigen industriële bronnen die bij de transactie zijn betrokken.

De Rotterdamse Droogdok Maatschappij heeft sinds het eind van de jaren tachtig geen onderzeeboten meer geproduceerd. Maleisië bezit op dit moment geen onderzeeërs. Het land wenst al jaren over onderzeeboten te beschikken, onder andere om de aanspraken op de betwiste Spratly-eilanden in de Zuid-Chinese Zee kracht te kunnen bijzetten.

Volgens één ingewijde heeft Maleisië een leasecontract getekend voor de levering van de twee oudere onderzeeërs. Deze boten, die in 1994 door de Koninklijke Marine aan de RDM zijn verkocht, zouden kunnen worden gebruikt om bemanningen te trainen voor de nieuw te bouwen onderzeeërs van de Moray-klasse gereed zijn. Over de koop van die nieuwe onderzeeboten wordt nog onderhandeld, maar, aldus een bron, ,,het zou weinig zin hebben die tweedehands onderzeeërs aan te schaffen als er niet een follow-up in de vorm van de Moray kwam.''

De onderhandelingen zouden onder andere gaan over het tonnage van de nieuwe boten, 1.400 ton of 1.800 ton, en over de technische capaciteiten. Over de prijs van het leasecontract laat niemand zich uit.

De nieuwprijs van een Moray zou ,,ergens tussen de 500 en 600 miljoen gulden per stuk'' liggen. Voor het transport van de Zwaardvis en de Tijgerhaai zou de Maleisische onderneming Penang Shipbuilding and Construction Industries reeds zijn gecontracteerd.

PSCI is eigenaar van de geprivatiseerde werf te Lumut, de bestemming van de Nederlandse occasion-onderzeeërs. Deze marinebasis is sinds kort sterk uitgebreid voor de bouw van een klasse ocean-patrol vessels van Duitse makelij. Deze faciliteiten kunnen ook worden gebruikt om de twee occasion-boten op te knappen. De Zwaardvis en de Tijgerhaai hebben zes jaar bij de RDM op de helling gelegen en hebben een grondige opknapbeurt nodig voor ze dienst kunnen doen.

Nauw betrokken bij de transactie is de Business Focus Group, een mondiaal actieve onderneming die PSCI heeft helpen privatiseren. Business Focus is eigendom van Datuk Amin Sjah, tweemaal minister van Financiën en vriend van premier Mahathir Mohamad.

Een woordvoerder van de Koninklijke Marine zegt nog niet door RDM Submarines te zijn benaderd voor technische ondersteuning of de opleiding van bemanningen. Daarvoor moet de overheid eerst een exportvergunning verstrekken. Hoewel RDM de tweedehands onderzeeërs in eigendom heeft, zou het ministerie voor levering aan het buitenland wel z'n vergunning moeten verlenen. Volgens Economische Zaken zijn dit soort aangelegenheden ,,geheim'', maar een exportvergunning voor de levering van deze twee onderzeeërs zal ,,niet op problemen stuiten.'' De marinewoordvoerder ziet de opleiding van Maleisische onderzeebootbemanningen als een ,,grote klus'' doordat het land totaal geen ervaring met onderzeeërs heeft.

De transactie met Maleisië komt voor de RDM niks te vroeg. De laatste onderzeeboten die de werf bouwde waren twee boten van de Hai Lung-klasse voor Taiwan. Hoewel Taiwan veel meer boten bij de RDM wilde – en nog steeds wil – bestellen, besloot `Den Haag' de voorkeur te geven aan goede relaties met de Volksrepubliek China. De RDM onderhandelt ook al jaren met de Egyptische marine en de VS over levering van een paar Morays. De RDM zou het ontwerp moeten leveren, de VS het geld en de wapenuitrusting.

Een zegsman laat overigens weten dat de hulp van de overheid bij de besprekingen over de aankoop ,,erbarmelijk'' is geweest. Onder andere premier Kok en minister Jorritsma zouden besprekingen met Maleisische hoogwaardigheidsbekleders op het laatste moment hebben afgezegd. ,,De steun van de overheid is te vergelijken geweest met het geven van een blaadje sla aan een olifant.''

    • Menno Steketee