Kamer: voordracht raad moet bindend

Gemeenteraden moeten de bevoegdheid krijgen zelf de burgemeester aan te wijzen. Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat de raad voor de benoeming van een burgemeester een bindende voordracht doet. De Kroon mag alleen in uitzonderingsgevallen afwijken van die voordracht.

De fracties van PvdA, CDA en GroenLinks bepleitten dit gisteren in een debat met minister De Vries (Binnenlandse Zaken) over de modernisering van het lokaal bestuur. De Vries liet zich gisteren nog niet uit over het voorstel. Eerder liet hij de Kamer al wel weten dat een bindende voordracht van één kandidaat op gespannen voet staat met de Grondwet.

Voor de fracties van PvdA en GroenLinks is de bindende voordracht een stap op weg naar een gekozen burgemeester. Het CDA wil de gemeenteraad de feitelijke zeggenschap geven over de keuze van een burgemeester, maar wil tegelijk vasthouden aan een benoeming door de Kroon.

De VVD en de kleine christelijke fracties keren zich tegen de wens van de Kamermeerderheid. Zij vinden dat de meerderheid de Kroon degradeert tot ,,een stempelmachine''. De D66-fractie neemt een tussenpositie in: de fractie wijst het voorstel van een bindende voordracht van de gemeenteraad niet af, maar is eerder voorstander om de bevolking via een referendum zeggenschap te geven over de keuze van een burgemeester. De partij is van oudsher pleitbezorger van een gekozen burgemeester.

Volgende week spreekt de Kamer nader over de aanstelling van de burgemeester. Aan de orde is dan de manier waarop de burger meer zeggenschap kan krijgen bij de burgemeesterskeuze. Bij de kabinetsformatie van twee jaar geleden spraken PvdA, VVD en D66 af dat er een vorm van referendum wordt geïntroduceerd. Gisteren sprak de Tweede Kamer over het advies van de staatscommissie Elzinga die begin dit jaar voorstellen deed om het lokale bestuur te moderniseren. De Kamer onderschrijft het advies om het lokaal bestuur aansprekender te maken met als kern een duidelijk onderscheid tussen de bevoegdheden van burgemeester en wethouders aan de ene kant en de gemeenteraad aan de andere kant. De Tweede Kamer is het hier in hoofdlijnen mee eens. Zo bestaat er steun voor het idee dat wethouders ook van buiten de gemeenteraad aangetrokken kunnen worden.

Minister De Vries wees gisteren het idee af om gemeenteraden de bevoegdheid te geven om zich tussentijds te ontbinden. De fracties van PvdA, VVD en D66 hadden deze mogelijkheid bepleit zodat gemeenten in geval van ernstig verstoorde verhoudingen nieuwe verkiezingen kunnen uitschrijven. De minister benadrukte dat gemeenteraden voor een periode van vier jaar zijn gekozen. Hij vindt dat gemeenteraden in geval van problemen ,,in wijsheid'' naar een oplossing moeten zoeken.