Imago gaat even voor milieu in gifdebat

Het debat over de bestrijdingsmiddelen in de landbouw begint op een soap te lijken. De Kamer blijft hopeloos verdeeld.

Wie redt wie? Heeft Tweede-Kamerlid Feenstra (PvdA) een compromis voorgebakken voor zijn D66-collega Ter Veer? Of is het andersom? Het geschil in de Kamer over het toelaten of verbieden van bestrijdingsmiddelen in de landbouw is nog niet helemaal beslecht.

Pieter ter Veer is de landbouwspecialist van de kleinste coalitiepartner, D66. Ter Veer lijkt een antenne te hebben voor politieke problemen. Hij trekt ze aan, als het ware. In december 1997 speelde hij ongewild de hoofdrol in het hoog oplopende debat over de sanering van de varkenssector. Ook nu weer jaagt Ter Veer iedereen tegen zich in het harnas. Eerst was hij `vriendjes' met de VVD en landbouwkoepel LTO Nederland en had hij ruzie met de PvdA en de milieubewegingen. Nu probeert Ter Veer het bij te leggen met de PvdA, en zijn de VVD en LTO boos.

Wat zijn de feiten? D66 keerde zich gisteren, na intern beraad, alsnog tegen milieuonvriendelijke bestrijdingsmiddelen voor de landbouw. De discussie over de middelen werd deze zomer weer actueel toen de Stichting Natuur & Milieu bij de rechter verbod afdwong op de middelen. Feitelijk waren ze dat al sinds januari, maar de Kamer had minister Pronk (VROM) gevraagd de middelen tijdelijk weer toe te laten. Nu ligt er een wetsvoorstel bij de Kamer waarin de middelen maximaal zes jaar worden toegelaten. CDA en VVD zijn ervoor. PvdA, GroenLinks en de SP zijn mordicus tegen.

D66 stelt zich nu op het standpunt dat de wet drastisch moet worden gewijzigd. Er mogen hooguit elf bestrijdingsmiddelen voor de landbouw maximaal twee jaar worden toegelaten, mits ze `gecertificeerd' worden. De chemische middelen mogen alleen worden gebruikt door boeren en tuinders die een milieutest hebben doorstaan. Opmerkelijk is dat ook de PvdA eerder op de dag met een soortgelijk voorstel kwam. Kern van dat voorstel: de middelen nog één à twee jaar `gedogen', de wet terugtrekken en een nieuwe regeling maken. Beide partijen claimen uitvinder te zijn van dit op handen zijnde compromis.

De verklaring is simpel. Beide partijen hebben belang bij een `keurige' oplossing. De PvdA heeft, als tegenstander van de wet, het probleem dat twee bewindslieden van de partij erbij zijn betrokken: Pronk en Faber. En D66 heeft in haar verkiezingsprogramma onomwonden vastgesteld dat milieuonvriendelijke middelen zo snel mogelijk moeten verdwijnen.

D66'er Ter Veer heeft naar eigen zeggen afgelopen maandag contact gezocht met Feenstra en met hem over de termijn van twee jaar gesproken. PvdA en D66 konden elkaar toen ,,niet echt vinden'', aldus Ter Veer. Feitelijk komt het D66-voorstel namelijk erop neer dat de middelen waarschijnlijk niet twee maar vier jaar in gebruik mogen blijven. Dat komt doordat de toetsing van de elf middelen, los van de toelatingsperiode van twee jaar, ook twee jaar in beslag neemt. De voorstellen van D66 en PvdA zoals die gisteren naar buiten kwamen, lijken echter zoveel op elkaar dat Ter Veer al plannen heeft om samen met Feenstra een amendement op te stellen voor het vervolg van het `gifdebat'.

Aan de andere kant van het politieke spectrum maakt de VVD zich nu kwaad. ,,We moeten de Europese discussie hierover gewoon afwachten en geen rare dingen gaan doen tot die tijd'', aldus VVD'er Geluk. Ook het CDA is woest. Kamerlid Van Ardenne (CDA) noemt het D66-standpunt ,,gewoon krankzinnig''. ,,Onvoorstelbaar'' is het commentaar van LTO Nederland. ,,Een politieke klucht. Het nieuwe voorstel is ook nog eens praktisch onuitvoerbaar. Het zoeken naar alternatieve middelen lukt je nooit in twee jaar tijd.''

Maar zoals zo vaak gaat het in de Kamer al lang niet meer om de echte inhoud. Niemand weet nog of er nou wel of geen alternatieven beschikbaar zijn voor de elf middelen. En als ze er al zijn, zijn ze dan te duur, of niet? De grote vraag is wie voor welk voorstel een meerderheid weet te krijgen en hoe met name `draaikonten' PvdA en D66 ongeschonden het politieke strijdtoneel kunnen verlaten. Wellicht wil de VVD uiteindelijk toch een handje helpen. De voor- en tegenstanders van de wet houden elkaar nu precies in evenwicht, hetgeen bij de hoofdelijke stemming, volgende week, spannend kan worden. Vanmiddag zou de Kamer opnieuw met Pronk en Faber debatteren. Dinsdag stemt de Kamer. Boeren en tuinders blijven intussen in verwarring achter.