Een aandeel in het succes

Onder Cor Boonstra nam het aandeel Philips eindelijk revanche voor decennia van lethargie. De total shareholder return, koerswinst bij herbelegging van dividend, werd de koningin van Philips' beleggingsstrategie.

Een house warming party. Dat was een van eerste tot de verbeelding sprekende acties van de verse Philips-topman Cor Boonstra in november 1996. Boonstra riep de honderd grootste beleggers in Philips – een gemêleerd gezelschap – bijeen voor een voor Nederland nog onbekende show van peptalk. Boonstra vond de ,,de gemiddelde performance van het aandeel Philips al tien jaar ondermaats''.

Wat heet tien jaar. Sinds eind jaren zestig tot ver in de jaren negentig maakte het concern per saldo geen koersstijging door, en het dieptepunt was een koers van 16,90 in 1992. Dat is, tegen de huidige euro-koers van Philips en gecorrigeerd voor de splitsing van een op vier eerder dit jaar, 1,92 euro. Wie de beurswaarde van Philips' belang dochter Polygram destijds van de totale beurswaarde van Philips (omgerekend 2,3 miljard euro) aftrok, moest concluderen dat de waarde van Philips zonder Polygram negatief was.

Onder Boonstra's voorganger Jan Timmer was het al wat beter gegaan met het aandeel, dat bij Boonstra's aantreden rond de 7 euro schommelde. Maar wat daarna gebeurde tart de verbeelding. Boonstra was van de generatie toplieden die het begrip aandeelhouderswaarde nieuw leven in blies. De total shareholder return, de koerswinst bij herbelegging van dividend, was tot dan toe niet de voornaamste maatstaf voor het Philips-bedrijf, maar werd onder Boonstra de koningin van de Philips-strategie. Te beginnen met zijn aantreden in oktober 1996 en kracht bijgezet door de house warming party in de maand daarna.

Wie destijds vertrouwen had in Philips' nieuwe man en zijn obsessie met de koers, mag niet klagen. Over de afgelopen vier jaar bedraagt het resultaat bij herbelegging van een investering in Philips ruim 680 procent. Dat is gemiddeld per jaar tegen de 70 procent onder Boonstra's bewind.

Wat de reden is voor Philips' spectaculaire stijging onder Boonstra? Die reden ligt niet enkel in de resultaatsverbetering die onder Boonstra heeft plaatsgevonden, en het gunstige beursklimaat. De herschikking van het concern, die onder Timmer al was gestart, is gepaard gegaan met de verkoop van een fors aantal bedrijfsonderdelen. Van het naar de beurs brengen van een verder belang in chipsdochter ASML in 1997 tot de volledige verkoop van het resterende meerderheidsbelang in Polygram aan het Canadese Seagram. Dat heeft beleggers getoond welke parels er in het concern schuilen: de beurswaarde van ASML steeg van nog geen 3 miljard euro begin `97 tot 18 miljard euro nu. Boonstra bewees gevoel te hebben voor wat beleggers willen. Van een deel van de te verwachten opbrengst van Polygram werden begin 1999, voor 3,3 miljard gulden, eigen aandelen ingekocht en ook die actie werd hem in dank afgenomen.

Toen de rage rond technologiefondsen vervolgens goed van start ging, eind 1999, werden de aandelenkoersen van bedrijven waarvan bekend was dat zij dochters met een hoge potentiële beurswaarde in huis hadden, ver opgewaardeerd. Zo ook die van Philips. Gisteren sloot het aandeel op 54,35 euro - het achtentwintigvoudige van de rampkoers van 1992.

Is Philips daarmee de ster geworden van de lange-termijnbelegger? Nog niet. Eerder kan worden gesteld dat het onder Boonstra revanche genomen heeft. Vanaf begin 1983, toen de AEX-index van start ging, heeft Philips het voortdurend afgelegd tegen de rest van de beurs, en het was pas in januari van dit jaar dat het aandeel de index inhaalde. Op dit moment heeft Philips het sinds begin 1983 20 procent beter gedaan dan de AEX.

Markant is wel dat de slachting die beleggers sinds maart van dit jaar hebben aangericht in de technologie-, media- en telecom- (TMT-)sector aan Philips voorbij is gegaan. Telecom-aandelen noteren ver onder de helft van de piek die in maart werd bereikt, en KPN is zwaar getroffen. Het geldt ook voor de uitgevers, de internetsector en tal van andere `nieuwe-economie' aandelen. Philips gaf geen krimp. Zoals ook het aandeel Philips vanmorgen opvallend mild reageerde, met een koersdaling omstreeks het middaguur van 3,2 procent, op het schok-effect van Boonstra's vertrek.

Dat kan betekenen dat beleggers verwachten dat het streven naar aandeelhouderswaarde nu voldoende in Philips verankerd is om nog af te hoeven hangen van de persoon van de topman. En dat zou goed nieuws zijn voor Boonstra's opvolger Kleisterlee.

    • Maarten Schinkel