Duitse Länder krijgen geen pfennig van UMTS-miljarden

Duitsland kan volgend jaar de schulden duidelijk laten dalen dankzij de verkoop van mobiele telefonie-licenties, die 100 miljard mark heeft opgebracht. Hierdoor wordt de schuld verminderd tot 58 procent van het bruto binnenlands product (bbp) en voldoet Duitsland voor het eerst aan alle `Maastricht-criteria' voor de euro.

Gisteren besloten de begrotingsspecialisten van de rood-groene coalitie tijdens een bijeenkomst in Germering, bij München, dat zij de opbrengst uit de licenties (UMTS) uitsluitend willen inzetten voor vermindering van de hoge staatsschuld. Daarmee steunen zij minister Hans Eichel (SPD) van Financiën en bondskanselier Gerhard Schröder (SPD), die dit eerder hebben bepleit. Ook minister Eichel nam eveneens aan het gesprek deel, evenals een aantal SPD-ministers van Financiën uit diverse deelstaten.

Eichel is vast van plan zijn consolideringskoers voort te zetten en zowel het overheidstekort als de schuldenlast verder terug te dringen. Hij verwacht dat ook het overheidstekort geschat op 1 procent in 2001 sterker kan worden teruggedrongen.

Dankzij de licensie-opbrengt voldoet Duitsland volgend jaar voor het eerst aan alle criteria voor de euro (inflatie, overheidstekort, schuldenstand). Duitsland heeft zich tot nog toe wel aan de euro-criteria gehouden wat betreft inflatie en overheidstekort, maar de schulden waren nog veel te hoog. Vorig jaar nog bedroeg de staatsschuld 61 procent van het BBP, terwijl het verdrag van Maastricht 60 procent voorschrijft.

De hoge schuldenstand is vooral toe te schrijven aan de kosten voor de hereniging in 1990 tussen Oost en West. Zo bedroeg de staatsschuld bij het aantreden van bondskanselier Helmut Kohl in 1982 nog 435 miljard mark. In 1990 klom de schuld op tot 697 miljard mark. Vorig jaar steeg de schuld tot 1.509 miljard mark.

De afgelopen tien jaar heeft de Duitse overheid ruim 1.700 miljard mark in ontwikkeling van het Oosten geïnvesteerd. Het geld is vooral gestoken in woningbouw, verbetering van de infrastructuur (wegen, telefonie), economische bedrijvigheid, de arbeidsmarkt en sociale verzekeringen. Vooral voor pensioengelden en de werkloosheidsuitkeringen moet de staat nog altijd vele tientallen miljarden bijleggen.

De begrotingsexperts van de coalitie kwamen gisteren ook overeen dat de rente over de licensie-opbrengst, die op vijf miljard wordt geschat, onder andere wordt besteed aan verbetering van het wegennet, onderwijs en de spoorwegen. Minister Alwin Ziel (SPD) van Sociale Zaken in Brandenburg pleit er voor een deel van de gelden in te zetten voor bestrijding van het rechts-radikalisme. Met ondersteuning van initiatieven tegen racisme moet het rechtse geweld de kop in worden gedrukt, aldus Ziel. De minister van Financiën van Beieren, Kurt Falthauser, eiste opnieuw dat de licensie-opbrengst ook deels ten goede komt aan de deelstaten. De deelstaten Beieren en Baden-Württemberg hebben gedreigd via de rechter een deel van de opbrengst op te eisen. Maar de SPD-geregeerde deelstaten zijn solidair met de coalitie. SPD-fractieleider Peter Struck verklaarde gisteren dat ,,de Länder geen pfennig krijgen''. Zij profiteren al van de voorgenomen uitgaven voor infrastructuur, aldus Struck.

    • Michèle de Waard