DE HAAGSE STAAT

MELKERT HUILT OMMARJET...

Zelfs premier Kok had zich gisteren verwaardigd tot de gang naar de receptie, om het scheidende Tweede-Kamerlid Marjet van Zuijlen (PvdA) ten afscheid hartelijk op de wangen te kussen. Vergeten leek de ongemakkelijkheid waarmee begin dit jaar rondom het Binnenhof Retour Nijmegen-Den Haag was begroet, het sterk persoonlijk getinte dagboek waarin Van Zuijlen menige minder vleiende opmerking had gewijd aan fractieleider Ad Melkert en andere prominente partijgenoten.

Melkert, good sport, nam de drukbezochte afscheidsreceptie te baat voor een geestig uitgevallen parodie op Van Zuijlens bestseller (10.000 exemplaren, vijf drukken), in de vorm van een zeer persoonlijk verslag van de uren voorafgaand aan Van Zuijlens afscheid: ,,Meteen schaam ik me. Platte politiek, enigszins masculien en bovendien niet modern. (..) Er welt een traan in mij op, maar die onderdruk ik, waarschijnlijk vanwege mijn jongetjesopvoeding.''

Ook eerder op de dag droegen de feestelijkheden waarmee de Kamer afscheid nam van Marjet van Zuijlen (geboren 1967, lid van de Tweede Kamer sinds 1994) een uitgesproken literair karakter. Met verve droeg fungerend Kamervoorzitter Weisglas het gedicht van Hanny Michaelis voor, dat Van Zuijlen had geciteerd in haar afscheidsbrief aan de Kamer: `Verwachting trof haar als een dolk/ die trillend in het hout bleef steken'.

Om zich vervolgens in uiterst vriendelijke bewoordingen tot het scheidend lid te richten (,,We zullen u missen. Dat geldt ook voor mij persoonlijk.'') Het persoonlijke, dat Van Zuijlen zo had laten prevaleren in het boek dat mede tot haar vertrek uit de politiek naar het bedrijfsleven heeft bijgedragen, prevaleerde kortom. Een vermaning over het feit dat een volksvertegenwoordiger halverwege de zittingsperiode van de Kamer het kiezersvertrouwen beschaamt en er de brui aan geeft, is in zo'n sfeer eigenlijk niet goed denkbaar.

... MAAR VERLOREN IS ZE NIET

Want de uitbundigheid van dit afscheid moge dan het ingetogen vertrek van groten uit de parlementaire geschiedenis als Thorbecke, Oud, Dolman, etc. hebben doen verbleken - van enige rekenschap ten aanzien van de reden van Van Zuijlens vertrek was geen sprake. `Persoonlijke onrust, leergierigheid en nieuwsgierigheid en de wil om onafhankelijk te kunnen blijven, spelen een rol', liet Marjet weten. Geen woord over de wijze waarop zij binnen de eigen fractie spanningen had opgeroepen door kennis, ontleend aan haar functie als fractiesecretaris, in haar dagboek op straat te gooien, en wel erg persoonlijk kwaad te spreken van anderen.

Op de afscheidsreceptie bleek Van Zuijlen, afkomstig uit het bedrijfsleven en daarheen nu terugkerend als employee van een organisatie-adviesbureau, de Tweede Kamer als een `bedrijf' te hebben beschouwd. Als een `gek bedrijf' zelfs, liet ze in een speechje weten, dat wat zuur en rommelig afstak bij de retorische hoogstandjes waaraan Melkert zich eerder had overgegeven. De organisatiedeskundige Van Zuijlen verdwijnt overigens niet volledig uit de politiek, maar wordt lid van een commissie binnen de PvdA die zich over een nieuw beginselprogramma moet buigen. Beginselen spelen, zoals bekend, binnen de hedendaagse sociaal-democratie een minder overwegende rol.

Deze rubriek verschijnt voortaan vaker dan alleen op maandag. De afscheidsbrief van Marjet van Zuijlen is te lezen via www.nrc.nl/DenHaag.

    • Raymond van den Boogaard