Conflict Ford-Firestone steeds ernstiger

Het conflict tussen autoproducent Ford en bandenmaker Firestone wordt steeds ernstiger. Zowel de producent als de grootste afnemer van Firestone-banden is in grote moeilijkheden geraakt door het onveilige product.

Het bandendrama bij Firestone haalde vanochtend in Tokio de aandelenkoers van moedermaatschappij Bridgestone met 3,15 procent onderuit tot het laagste niveau in vijf jaar. En Ford distantieert zich steeds meer van zijn belangrijkste bandenleverancier Firestone. Gisteren sprak de Ford-vestiging in Venezuela haar verontwaardiging uit over het grote aantal Firestone-banden (14 procent ofwel duizend maal meer dan in de VS) in dat land dat gebreken vertoont.

Vanaf het begin van de bandenaffaire heeft Ford bij Bridgestone/Firestone aangedrongen op meer openheid. Naar buiten toe hielden de bedrijven de vuile was binnen. Eerder al waren de bedrijven het in het openbaar oneens over de luchtdruk op de banden die Ford gebruikt in zijn Rangers en Explorers. Firestone hield vol dat dat de spanning 30 atmosfeer per vierkante inch moest zijn, terwijl Ford zei nooit eerder te hebben gehoord dat de 26 tot 29 die zij aanhield, verkeerd was.

De twee bedrijven kondigden drie weken geleden het terugroepen van 6,5 miljoen Firestone-banden aan. Ford deed daarin mee omdat de banden bij de standaarduitrusting van de Ford Explorer, de beste verkochte Amerikaanse terreinwagen, behoren. De relatie tussen Ford en Firestone, die al wrijvingen vertoonde voor de bekendmaking, lijkt steeds slechter te worden. Ford had maandagavond opnieuw zendtijd gekocht voor een tv-spotje met topman Jac Nasser.

John Pope, een rechter in Texas, heeft vrijdag besloten dat Masatoshi Ono, de Japanse topman van Bridgestone/Firestone, het Japanse moederbedrijf, op 15 september een getuigenverklaring onder ede moet afleggen in verband met een rechtszaak tegen Firestone. Doel is om uit te vinden wanneer het bedrijf wist, geloofde dan wel een donkerbruin vermoeden had dat er iets mis was met de betreffende banden. ,,De getuigenverklaring van meneer Ono is uiterst belangrijk", aldus advocaten Robert Patterson and Anthony Constant in een persbericht, ,,omdat hij uitlatingen heeft gedaan waaruit blijkt dat Firestone zich bewust was van problemen met de banden en stappen ondernam om iets aan de situatie te doen zonder dat de overheid of het grote publiek daarvan op de hoogte werden gebracht.'' Enkele Amerikaanse werknemers van Firestone, Gary Crigger, Christine Karbowiak en Robert Wyant, zullen ook op die dag worden gehoord. Ono en de anderen zullen worden ondervraagd in verband met de zaak van de kinderen van het echtpaar Leal in Starr County, Texas tegen Firestone. Patricio en Nidia Leal sloegen in mei 1999 met hun Ford Explorer, die uitgerust was met Firestone ATX-banden, over de kop en kwamen daarbij beiden om het leven. Het is de eerste van ongeveer vijftig rechtszaken die worden voorbereid door particulieren.

Vorige week hebben enkele ex-werknemers al getuigenverklaringen onder ede gedaan. Verder is bekend dat State Farm Insurance, de grootste verzekeringsmaatschappij in de VS, al in 1997 naar Firestone is gegaan en ze heeft gewezen op het grote percentage ongelukken met Firestone's banden. Het jaar daarna stuurde State Farm vijftien zaken naar het departement van vervoer om ze te wijzen op de hoge correlatie tussen Firestonebanden en verkeersongevallen. Het departement deed er niets mee. In de VS alleen zouden minstens 63 mensen om het leven zijn gekomen bij ongelukken die worden geweten aan de ondeugdelijke Firestone-banden. Minstens honderd mensen raakten bij dergelijke ongelukken gewond. De Leal-zaak zal 16 oktober in de rechtszaal beginnen, als niet voor die tijd al een schikking wordt getroffen. Er waren gisteren gesprekken gaande tussen de advocaten in de Leal-zaak en Firestone-vertegenwoordigers om tot een schikking te komen.

Ook andere advocaten zijn in gesprek met Firestone, dat volgens sommige advocaten zeer willig lijkt om tot schikkingen te komen. ,,Ik voorspel dat de twee zaken die ik voer nog deze week tot een oplossing zullen komen", verklaarde Roger Braugh, een advocaat in Corpus Christie (Texas), tegen persbureau Reuters. Firestone kan tot schikkingen achter gesloten deuren komen zodat het niet maanden in de schijnwerpers staat tijdens processen, waarbij pijnlijke feiten uit het bedrijf naar boven kunnen komen plus dramatische rechtbankscènes voor een mediaspektakel zullen zorgen.

Processen waarbij jury's moeten beslissen worden in de VS bovendien vaak vergeleken met Russisch roulette omdat nooit van tevoren vaststaat wat de uitkomst zal zijn of hoeveel schadevergoeding een jury zal bepalen. Door elke zaak die tot een veroordeling leidt komt bovendien belangrijk belastend materiaal naar buiten, in de vorm van getuigenverklaringen en interne Firestone bedrijfsdocumenten, voor andere slachtoffers die naar de rechter stappen, individueel of in groepszaken (class action suits). Voordat Ono cum suis eventueel verklaringen af moeten leggen voor de rechter zal het bedrijf worden gehoord door een gecombineerde subcommissie van de Senaat en het Huis van afgevaardigden. Een zitting met Ford- en Firestone-vertegenwoordigers is gepland op 6 september.

Tauzin zei op televisie dat sinds de aankondiging van het terugroepen van de banden alweer drie doden zijn gevallen door ongelukken met een Explorer op Firestone-banden. Een woordvoerder van afgevaardigde Billy Tauzin (Louisiana) zegt dat het doel van de zitting is om uit te vinden waarom dit probleem pas zo laat in de openbaarheid is gekomen. ,,Heeft Firestone de wet genegeerd of is de wet niet streng genoeg? Net zoals we gebrekkige banden van de weg willen hebben, willen we gebrekkige wetten uit de boeken verwijderen.'' Afgelopen vrijdag brachten onderzoekers door bij Ford in Dearborn (Michigan) en eergisteren waren ze de hele dag bij Firestone in Nashville (Tennessee).

    • Lucas Ligtenberg