Winkelier bang om bank te worden

Consumenten moeten al eind december 2001 over euro-biljetten beschikken anders dreigt chaos, zeggen supermarktketens. Voor kleine winkeliers wordt het nog lastiger, zegt MKB.

Dat hebben de banken slim bekeken, zegt slager G. van der Klashorst. ,,De rijen die zij zouden hebben als de consument zijn guldens daar wisselt voor euro's, krijgen wij straks.'' Het busje dat het vlees vervoert tussen zijn vijf slagerijen, in Amersfoort, zal begin 2002 vier weken lang ook euro's en guldens vervoeren. ,,Wij ontvangen guldens van de klant en moeten hem terugbetalen in euro's – wij worden een soort bank''. Vier weken ellende, voorspelt hij. Maar hij maakt zich nooit meer druk over zaken waar hij niets aan kan veranderen.

Voor de kleine bakker, slager of schoenmaker zal de overgang op de euro-munt in 2002 nog problematischer verlopen dan voor de grote supermarktketens, zegt Els Prins van MKB Nederland. Ze reageert op de waarschuwing van de Europese supermarktketens dat de munt-economie binnen een paar uur zal instorten op 1 januari 2002. De ketens beroepen zich op onderzoek van het Franse INSEAD.

Ze willen dat de Europese ministers van Financiën – die 9 september vergaderen – toestaan dat consumenten al eind december Euro-biljetten kunnen krijgen bij de bank. Anders moeten winkels ,,enorme hoeveelheden euro-biljetten inslaan'' omdat zij de klant móeten terugbetalen in euro's vanaf 1 januari'', aldus een woordvoerder van supermarktconcern Ahold. Winkels mogen wel een week vóór 1 januari euro-biljetten inslaan bij de bank. Consumenten kunnen alleen een beperkt pakketje munten krijgen, in Nederland de `Zalmkit'. Bedoeling is dat iedereen vier weken na 1 januari van zijn guldens af is, zo is in Nederland besloten. Elk Euro-land mag zelf bepalen hoe lang die overgangsfase duurt.

De 130.000 kleine winkeliers beschikken niet over bewaakte auto's om geld van en naar de bank te brengen, zegt Prins van MKB. ,,Zij doen dat te voet. Alleen grote winkelketens, zoals VendexKBB, hebben bewaakte auto's. De caféhouder moet dus in die eerste weken van januari 's avonds met heel veel guldens over straat – guldens die hij niet aan de klant heeft mogen teruggeven als wisselgeld. Het risico op overvallen is levensgroot.'' Ook MKB wil om die reden dat consumenten vóór 1 januari al euro-biljetten kunnen pinnen en wisselen bij de bank. Dan hoeven kleine winkeliers geen grote euro-voorraden te hebben.

Bakker C. van Schaik in Utrecht is gelaten. ,,Als ik euro's te kort kom, dan geef ik de klanten gewoon guldens terug. Dat lost zich vanzelf wel op.''

Maar winkeliers mogen geen guldens teruggeven, zegt een woordvoerder van Financiën. ,,Anders blijven we aan de gang: de gulden moet binnen vier weken verdwijnen.'' De gulden is om die reden na vier weken niets meer waard. En de consument zal zeker geen euro-biljetten van te voren krijgen, omdat er dan een ,,informele euro-economie ontstaat'', zegt hij. ,,Als je met euro's op zak loopt, dan geef je die natuurlijk uit. Het is juist de bedoeling dat de euro's in alle landen tegelijk in omloop komen.''

Er zullen opvallend veel busjes rijden in de eerste weken van 2002 - zoveel is zeker. Kleine winkeliers die tijdig intekenen, kunnen hun euro's namelijk gratis aan huis bezorgd krijgen, in busjes. Winkelketens en banken zullen 's avonds stapels guldens moeten afvoeren, in busjes. En winkelketens zullen ook stapels euro's in de winkel moeten opslaan, die worden aangevoerd in busjes.

    • Frederiek Weeda