Ostankino-brand nog geen bewijs van Russisch verval

Vóór de brand in de Moskouse tv-toren zijn veel nalatigheden geconstateerd die toen de brand uitbrak nog niet waren verholpen. Maar voor conclusies is het nog te vroeg.

Of de moeizaam gebluste brand in de Ostankino-toren het zoveelste bewijs is van Russische verloedering staat helemaal niet vast. Uit de schaarse mededelingen over het verloop van de brand valt dat in ieder geval niet op te maken, zegt Peter van de Leur, hoofd van TNO's Centrum voor brandveiligheid. Annemarie van Daalen, hoofd preventie van de Rotterdamse brandweer, sluit zich daarbij aan: er zijn nauwelijks gegevens.

Dat bij een laatste inspectie veel nalatigheiden waren gevonden is op zichzelf niets bijzonders. Van Daalen: ook bij inspecties in Rotterdam worden tekortkomingen geconstateerd. De betreffende onderneming of instantie krijgt dan, in overeenstemming met de mogelijkheden, termijnen opgelegd om de situatie te verbeteren. Onbekend is welke termijn de beheerder van de televisietoren kreeg opgelegd en hoever hij was gevorderd.

Van de Leur van TNO geeft een korte opsomming van de middelen waarover men in principe beschikt om de brandveiligheid van zulke hoge torens te verbeteren. Ze zijn niet wezenlijk anders dan die voor andere gebouwen die hoger zijn dan vijftig, zestig meter, de maximumhoogte die de brandweer nog `vanaf de straat' aan kan.

Voorop staat in èlk utiliteitsgebouw een streng doorgevoerde compartimentering. Kantoren worden verdeeld in brandcompartimenten met brandwerende muren, automatische sluitende branddeuren en dergelijke die een eventuele brand zo lang mogelijk binnen het compartiment isoleren. In het speciale geval van de televisietoren zou je de bekabeling extra brandvertragend kunnen maken. Bij voorkeur zou je ook altijd een sprinklerinstallatie aanleggen. Zo'n installatie treedt geheel autonoom (los van elektriciteit) in werking en voert water aan uit een aparte watervoorraad. En ze is dus ook geruime tijd onafhankelijk van wateraanvoer vanaf de grond. Het is onbekend of er een intacte sprinklerinstallatie was.

Zonder twijfel zijn in de Ostankino-toren al bij de bouw aparte stijgleidingen met ondersteuningspompen aangelegd die de brandweer in geval van brand kan aansluiten op een brandkraan. Maar de indruk is dat deze leidingen niet hebben gewerkt, omdat Russische brandweerlieden ten slotte met poederblussers de trappen op gingen. Het gebruik van de trap wijst er op dat de speciale brandweerlift, een lift met extra brandwerende schacht, een eigen stroomvoorziening en beschermde elektriciteitskabels, ook niet goed heeft gewerkt.

Maar zekerheden zijn er niet. Daardoor kan er ook alleen gespeculeerd worden over de aard van de geconstateerde tekortkomingen. Van de Leur van TNO: vaak zie je dat delen van een gebouw na verloop andere functies krijgen. Dan wordt vaak de zorgvuldige compartimentering doorbroken. Verlaagde plafonds en holle vloeren kunnen de compartimentering ook aantasten. Maar, zegt Van Daalen van de Rotterdamse brandweer: het kan ook gewoon gaan om stof en zwerfvuil op gevaarlijke plaatsen. Of materiaalmoeheid. Er is geen oordeel mogelijk over de tekortkomingen in Moskou.

    • Karel Knip