Altaartreden zijn heel gevaarlijk

Omdat een kerk een openbaar gebouw is, moet ook daar de ARBO-wet worden nageleefd. Maar menig pastoor vraagt zich vertwijfeld af waarom.

Pastoor B. Janssens van de rooms-katholieke H. Gertrudisparochie in Jabeek zucht maar weer eens en zegt: ,,Dit is een bureaucratisering tot in het oneindige.' Hij heeft inmiddels een verbandtrommel in de sacristie, ergens hangt een brandblusser en er is zelfs een bordje met een groen mannetje dat wegloopt. ,,Maar het is allemaal nog niet genoeg.'

Kerken zijn openbare gebouwen en die moeten een `gebruiksvergunning' hebben en de ARBO-wet naleven.

Maar onderzoek in het bisdom Roermond heeft uitgewezen dat geen van de 350 kerken in het bisdom voldoet aan alle ARBO-voorwaarden. Verlichte UIT-bordjes zijn onvindbaar, altaartreden zijn niet met waarschuwingsstrepen afgeplakt, er is geen noodplan en vaak is er geen brandblusser.

Op verzoek van gemeenten moeten kerken ook een `gebruiksvergunning' hebben. Die stelt scherpe eisen aan de brandveiligheid. Zo moeten kerkdeuren die al eeuwenlang naar binnen toe opengaan opeens naar buiten draaien. Maar weinig kerken voldoen daaraan, ook niet de H. Lambertus in Bingelrade waar Janssens eveneens pastoor is.

De advocaat van het bisdom heeft in een proefproces tegen de gemeente Onderbanken, waartoe Bingelrade behoort, geprobeerd de rechter ervan te overtuigen dat de grondwettelijke scheiding van kerk en staat betekent dat de overheid zich niet met de inrichting van kerkgebouwen mag bemoeien. Tevergeefs. Ook de H. Lambertus in Bingelrade moet veilig zijn, oordeelde de rechter in Maastricht.

,,Dat vind ik natuurlijk ook', zegt pastoor Janssens. ,,Ik heb niets tegen brandveiligheid. Maar het is de ambtenarij. Zelfs het aantal kerkgangers wordt aan een maximum gebonden. Toch puilt bij begrafenissen soms de kerk uit. Moet ik die mensen dan naar huis sturen?'

Een van de oudste, en bekendste, kerken in het bisdom is de St. Servaasbasiliek in Maastricht. Koster P. Wolters heeft een goed gevulde verbandtrommel en een brancard voorhanden in de sacristie. Maar de altaartreden zijn niet gemarkeerd en een lichtgevend UIT-bordje ontbreekt. ,,Voor een monumentale kerk uit de 11de eeuw moet je meewegen of een maatregel esthetisch verantwoord is', vindt Wolters, die strengere regels niet principieel afwijst. ,,Een brandblusser bijvoorbeeld hebben we niet in de kerk. Daar dring ik al jaren op aan.'

Het bisdom Roermond heeft alle kerkbesturen inmiddels in een circulaire gewaarschuwd: ,,Mocht er in uw kerk onverhoopt een ongeluk gebeuren, dan kan dit grote problemen veroorzaken.' Een misdienaar die over een altaartrede struikelt en zijn been breekt, zou een fikse schadeclaim kunnen indienen.

Als kerken niet voldoen aan de wettelijke eisen, kunnen ze in het uiterste geval gesloten worden.

Pastoor Janssens: ,,Ach, de soep wordt niet zo heet gegeten als die is opgediend. Dit is nog altijd Limburg. Dat zou men eens moeten riskeren, de kerk sluiten. Dan is iedereen hier opeens weer katholiek. Nee, ze moeten niet aan de kerk komen.'

    • Joep Dohmen