Nixon was `neurotisch', meldt biograaf Summers

Aan de aberraties van de voormalige Amerikaanse president Richard Nixon lijkt geen eind te komen. Zijn jongste biograaf, Anthony Summers, vond twee nieuwe.

Nixons achtervolgingswaan, antisemitisme, scheldlust en `dirty tricks' zijn de afgelopen decennia genoegzaam bekendgeraakt. Daar zijn nu twee nieuwe afwijkingen bijgekomen: hij was ten tijde van zijn presidentschap ,,neurotisch'' en hij placht zijn vrouw te slaan.

De jongste aanvullingen op de conduitestaat van Nixon, die in april 1994 overleed, komen uit de het boek The Arrogance of Power: The secret World of Richard Nixon, dat dezer dagen verschijnt. Het is geschreven door de Ierse journalist Anthony Summers, die zijn reputatie vestigde met biografieën over voormalig FBI-baas J. Edgar Hoover en filmactrice Marilyn Monroe.

Summers onthult dat minister van Defensie James Schlesinger in 1974 zó ongerust was over de geestelijke toestand van zijn president, dat hij alle krijgsmachtonderdelen opdracht gaf orders van het Witte Huis te negeren, tenzij Schlesinger er zelf uitdrukkelijk mee had ingestemd. ,,Ik ben trots op de rol die ik heb gespeeld in het beschermen van de integriteit van de besluitvorming. Men kan zeggen dat het synoniem was met bescherming van de grondwet'', citeert Summers Schlesinger. De laatste bevestigde eind vorige week de lezing van Nixons biograaf.

Over de geestelijke toestand van Nixon meldt Summers dat de president in 1970 – na negatieve reacties in de publieke opinie op zijn besluit om Cambodja te bombarderen – op consult ging bij een psychotherapeut in New York. Die stelde volgens de biograaf als diagnose dat Nixon ,,neurotisch'' was. Summers meldt dat Nixon het middel Dilantin gebruikte om zijn stemming te beïnvloeden. Zo had de president in 1968, het jaar waarin hij als kandidaat van de Republikeinen de presidentsverkiezingen won, van een bevriende geldschieter, Jack Dreyfus, 1.000 capsules gekregen. Dreyfus, zelf gebruiker en fervent promotor van het middel, had Nixon aangeraden het middel te gebruiken ,,als zijn humeur niet zo goed'' was. Later had hij de president nog eens 1.000 pillen bezorgd.

Dreyfus bevestigde deze informatie van Summers eind vorige week tegenover The New York Times. In dezelfde krant zegt psychofarmacoloog dr. Richard Friedman dat het middel wel gebruikt wordt om driftbuien te voorkomen, maar dat het ongeschikt is voor psychiatrisch gebruik. ,,Het heeft in potentie vrij ernstige bijwerkingen'', waaronder verwardheid, geheugenverlies en geïrriteerdheid, aldus Friedman.

De relatie van Nixon met zijn vrouw kenmerkte zich volgens Summers door ,,doorlopende huwelijksproblemen, lichamelijk misbruik en dreigende scheiding''. Summers schrijft dat twee bronnen hem hebben toevertrouwd dat Nixon zijn vrouw sloeg. Namens dochter Julie Nixon-Eisenhower wordt dit deel van Summers werk pertinent weersproken door John Taylor, directeur van Nixons presidentiële bibliotheek in zijn geboorteplaats Yorba Linda in Californië. ,,Het boek van Summers bevat geen bewijs, alleen maar geruchten uit de tweede en derde hand van doden''.

Nixon was als president van de Verenigde Staten tussen 1968 en 1974 de machtigste man ter wereld. De wijze waarop hij die positie bereikte en de manier waarop hij in het Witte Huis de scepter zwaaide zijn uitvoerig gedocumenteerd. Niet in de laatste plaats dankzij het feit dat hij zelf een ziekelijke neiging tot het opnemen van gesprekken (van hemzelf en bij politieke tegenstanders) aan de dag legde. Dat zou hem uiteindelijk ook fataal worden. Op last van het Hooggerechtshof moest het Witte Huis bandopnamen vrijgeven waaruit zonneklaar bleek dat Nixon tijdens zijn herverkiezingscampagne in 1971 en 1972 persoonlijk opdracht had gegeven bij zijn politieke tegenstanders in te breken en ze af te luisteren. Dit Watergate-schandaal noopte hem in augustus 1974 tot aftreden.