Groene poldermodel onder druk `gifdebat'

Over de bestrijdingmiddelen wordt een flinke slag gestreden. De `propaganda' van Natuur & Milieu begint echter radicale trekjes te vertonen, vindt LTO-voorzitter Gerard Doornbos.

Het voornemen om naast het op arbeidsverhoudingen gerichte `grijze poldermodel' ook een `groen poldermodel' op te richten, staat onder druk. LTO-Nederland denkt er ,,hard over na'' de contacten met de Stichting Natuur & Milieu ,,te heroverwegen'', aldus LTO-voorzitter Gerard Doornbos. Directeur Ad den Biggelaar van Natuur & Milieu laat op zijn beurt weten dat ,,LTO de afspraken met voeten treedt en onbetrouwbaar is''.

Het groene poldermodel houdt in dat boeren met overheid en natuur- en milieuorganisaties oplossingen zoeken voor milieuproblemen en voor de herinrichting van het platteland.

Aanleiding voor de gespannen verhoudingen is een discussie over het gebruik van bestrijdingsmiddelen, vorige week in de Tweede Kamer. De Kamer stemt morgen over een wetswijziging van de Bestrijdingsmiddelenwet, waarin elf middelen die nu verboden zijn tijdelijk worden toegelaten omdat boeren niet zonder zouden kunnen. De Tweede Kamer is verdeeld.

Volgens Doornbos heeft Natuur & Milieu in deze discussie ,,wat er de laatste jaren werkelijk gebeurd is, compleet verdraaid''. Doornbos: ,,We hebben in 1993 een convenant gesloten, het meerjarenplan gewasbescherming. Toen spraken we af dat wij ten gunste van het milieu 860 toepassingen zouden schrappen in de navolgende zeven jaar. Inmiddels zijn er 824 doorgestreept. Die worden niet meer gebruikt. Dat heeft een milieuwinst opgeleverd van 95 procent! Zelf begeef ik me af en toe op het randje van wat ik tegenover mijn achterban kan maken. Maar het is nodig om als maatschappij met elkaar in overleg te blijven. Overheid, boeren en milieuclubs hebben daar baat bij.''

Voor Doornbos is ,,de maat nu vol''. Hij is nog steeds kwaad op Natuur & Milieu, dat in juli naar aanleiding van de vondst van cyprodinil stelde dat een kwart van alle bakjes aardbeien gevaarlijk was voor consumptie. Doornbos: ,,Het bleek niet waar, er was geen enkel risico. Maar de toon was gezet: tuinders zijn gifmengers. En denk maar niet dat ze zo'n actie later zelf nog rechtzetten.''

Van den Biggelaar vindt dat de acties van zijn stichting binnen de praktijk van de normale lobby passen. ,,Dit toont de onvolwassenheid van Doornbos'', zegt hij. ,,Wij maken van alle kanalen gebruik: overleg, wetten en de rechter. Dat staat ons vrij in deze democratische samenleving. En trouwens, LTO houdt zich niet aan de afspraken. Zij had gewoon het convenant na moeten komen dat ze over de bestrijdingsmiddelen hebben gesloten.''

Maar Doornbos spreekt van het ,,spelen op onderbuikgevoelens''. ,,Een partij als Milieudefensie wil geen zitting nemen in het groene poldermodel. Dat respecteer ik. Zij staan voor hun idealen en willen zich niet committeren aan afspraken die we in de groene polder met elkaar maken. Natuur & Milieu wil echter wel graag meepraten. Gezamenlijk overleg vraagt ook respect voor elkaars standpunt. Hierbij kun je niet vrijblijvend je eigen koers blijven varen. Zo werkt dat niet.''

Natuur & Milieu hecht ook veel waarde aan de groene polder, maar niet tegen iedere prijs.

Volgens Doornbos zou `de politiek' in plaats daarvan meer moeten kijken naar wat er werkelijk aan de hand is. Nu laten sommige partijen zich ,,zonder al te veel nadenken'' voor het karretje van de milieubeweging spannen. ,,Niet iedereen neemt nog de moeite zich echt in de materie te verdiepen.''

LTO wil in de discussie over voedselveiligheid nu op zoek naar andere gesprekspartners. Natuur & Milieu dreigt binnen de overlegstructuur van de groene polder persona non grata te worden voor de boeren en tuinders. ,,We gaan ons richten op partijen met een hogere kredietwaardigheid, zoals supermarkten en de tussenhandel. Zij zijn de echte vertegenwoordigers van de consumentenbelangen'', zegt hij. Van den Biggelaar: ,,Voor overleg zijn twee partijen nodig. Als LTO daar geen basis meer voor ziet dan houdt het op.''

    • Egbert Kalse