`Betuwelijn duurder door belasting'

De Betuwelijn, de hogesnelheidslijn en andere grote infrastructurele projecten zullen ,,ongeveer tien procent'' duurder worden. Dit komt door de invoering van een nieuwe belasting op oppervlakte-delfstoffen.

Dat stelt de Brancheorganisatie voor de Groothandel in Bouwgrondstoffen (BGB), die het marktonderzoeksbureau NIPO een studie heeft laten doen naar de gevolgen van de nieuwe belastingmaatregel. Die wordt vermoedelijk op Prinsjesdag afgekondigd en gaat op 1 januari in.

De belasting op oppervlakte-delfstoffen, die minimaal 220 miljoen gulden moet opbrengen, zou volgens het NIPO-onderzoek tot zo'n 3.000 gedwongen ontslagen leiden.

Uit een studie die het ministerie van Financiën heeft laten doen door het Centrum voor energiebesparing en schone technologie, blijkt dat de belasting tot 2005 ,,de vraag naar grond-, weg- en waterbouwprojecten kan doen afnemen. Zowel voor de rijksoverheid als voor lagere overheden wordt in de regel geen compensatie getroffen voor dergelijke specifieke prijsstijgingen'', zo stelt het Centrum, dat voorts `versobering' of uitstel van projecten voorziet.

Het gaat globaal om een verdubbeling van de kosten voor bijvoorbeeld ophoogzand, dat onder andere in het IJsselmeer wordt gedolven. De belasting gaat gelden voor kalksteen, kalkzandsteenzand, zilverzand, klei, leem, asfaltzand en grind. Vooral in de grensstreek worden in de aannemerij harde klappen verwacht, omdat de concurrentie uit Duitsland en België heviger zal worden.

Het NIPO ondervroeg voor het onderzoek 268 betonproducenten en aannemers in de grond-, weg- en waterbouw. Van de aannemers heeft bijna zeventig procent geen weet van de nieuwe belastingvorm, van de betonproducenten houdt veertig procent er geen rekening mee, zo blijkt uit het onderzoek. Vier van de vijf bedrijven willen de meerkosten doorberekenen.

Daardoor zullen de overheden, zoals het ministerie van Verkeer en Waterstaat, provincies, waterschappen en gemeenten, voor het meerendeel van deze belasting opdraaien. Vooral gemeenten met grote infrastructurele werken lijken het slachtoffer te worden van de belasting, stelt ing. C. van Putten, directeur van de BGB.

De nieuwe oppervlakte-delfstoffenbelasting moet een gunstig milieu-effect opleveren en zo een bijdrage leveren aan de zogeheten `vergroening' van het belastingstelsel. Dat milieu-effect zou onder andere moeten bestaan uit vermindering van schade aan landschap, natuur en cultuurhistorische en archeologische waarden.