REIS OM DE WERELD IN TACHTIG HITS

Phileas Fogg deed het in 80 dagen, Julio Iglesias in 80 concerten. De Achterpagina gaat in 80 hits de wereld rond. Vandaag de tiende bestemming: de Spaanse costas en de eilanden.

Waar ligt San Pedro uit Madonna's `La Isla Bonita' in godsnaam? ,,I fell in love with San Pedro'', zingt Madonna in `La Isla Bonita', haar kitscherige nummer 2-hit uit 1987. Maar er is een San Pedro op Cuba en op de Filippijnen en ook in Chili, Guatemala, Californië, Argentinië, Peru en Arizona. Elk Latijns-Amerikaans land heeft minstens een San Pedro.

In de videoclip `La Isla Bonita' speelt een beroemde Spaanse stierenvechter een hoofdrol. Inderdaad kent Spanje ook verschillende San Pedro's, maar geen daarvan ligt op `Het Leuke Eiland', waarnaar Madonna zo verlangt. Toch heeft ze het vermoedelijk wel over Spanje. Behalve de stierenvechter in de videoclip is er in de tekst van `La Isla Bonita' sprake van een Spaans wiegelied, van een siësta en een man die `te dijo te amo' zegt.

Veel preciezer dan Madonna is De Zangeres Zonder Naam in haar `'t Was Aan de Costa del Sol'. ,,'t Was aan de costa del sol, daar sloeg m'n hartje op hol'', luidt de duidelijke eerste zin van dit nummer dat in 1975 in april, de maand waarin de vakanties moeten worden geboekt, de tiende plaats van de Top 40 haalde. Maar voor de rest lijkt de hit van de Zangeres Zonder Naam sprekend op die van Madonna. De Zangeres heeft er een man ontmoet over wie zij thuis, in haar regenachtige woonplaats, blijft dromen: ,,Hij sprak me van amore, ik was finaal verloren / Hij speelde op z'n gitaar en streelde zacht door m'n haar / Nooit zal ik hem vergeten, hem en de costa del sol.''

Veel meer dan de Franse Côte d'Azur worden de Spaanse kusten en eilanden in hits bezongen. De oorzaak hiervan is ongetwijfeld het massatoerisme. Natuurlijk zijn ook aan de Franse zuidkust in de loop der jaren veel hotels gebouwd, maar zo drastisch als de Spaanse kusten is de Côte d'Azur nooit geschikt gemaakt voor het massatoerisme. De eerste nummers over de Spaanse kusten dateren dan ook uit de jaren zestig, toen vissersdorpjes in korte tijd veranderden in hotelmetropolen. Zo had Digno Garcia in 1968 een hit met `Costa Brava'.

Maar ook wie later over Spaanse vakantieoorden zong, sprak een groot potentieel publiek aan en had dus grote kans op succes. Peter Koelewijn haalde in de zomer van 1973 dan ook een hit met `Angeline', zijn verslag van een vakantieliefde in Benidorm. ,,Oh, oh, Angeline, m'n blonde sexmachine / In Benidorm aan de Middellandse Zee / Oh, oh, oh Angeline, m'n blonde sexmachine Brigitte Bardot telde niet meer mee / En ieder riep: oeh, oeh, oeh, olé, olé, olé, olé'', luidt het refrein van het lied. Koelewijns vakantieliefde was al voorbij voor hij Benidorm had verlaten. ,,Ik was snel door mijn peseta's heen / En toen heb ik haar weer verloren / Aan een lelijke vent uit Rome / Maar in een dure Jaguar.''

`Angeline' typeert de nummers over de Spaanse vakantieoorden. Behalve het gegeven dat het er vaak mooi weer is, komt de luisteraar niets over Spanje te weten. De Spanje-liedjes gaan onveranderlijk over feestvieren en vakantieliefdes. Ook `We're going to Ibiza', de hit van de Vengaboys twee jaar geleden over het eiland waar 's zomers de housemuziek regeert, is niet veel meer dan de steeds herhaalde mededeling dat de zangers en zangeressen naar Ibiza gaan om daar `feest te vieren'. Zelfs Bob Dylan, door zijn eigen generatie bewonderd om zijn scherpe observatievermogen, komt in zijn `Abandoned Love' uit 1975 niet verder dan de verzuchting dat zijn hart nog steeds bij zijn vakantieliefde is, terwijl ,,the Spanish moon is rising on the hill''.

Het enige dat in de loop der jaren is veranderd in de Spanje-hits is dat ze iets explicieter zijn geworden. Zong de Zangeres Zonder Naam in `Costa del Sol' nog tot twee keer toe over de strelende hand van een Spaanse minnaar in haar niet nader aangeduide haar, De Groothandel en Johan noemden hun Spaanse hit uit 1994 onverbloemd `Costa Condome'. Deze titel doet een fel realistische beschrijving vermoeden van de wijze waarop veel jongeren hun vakantie aan de Spaanse kusten doorbrengen. Maar in het lied blijkt de costa condome, net als Madonna's San Pedro, een gefingeerd oord (,,een Costa bestaat alleen in m'n droom''). Daar zijn weliswaar `een heleboel vriendinnen', maar er gebeurt in `Costa Condome' toch weer niets anders dan `zonnen, drinken en feestvieren.'

    • Bernard Hulsman