Klinkhamer betuigt spijt over moord

Tien jaar gevangenisstraf werd gisteren geëist tegen schrijver Richard Klinkhamer wegens moord op zijn vrouw.

,,Hebt u veel verdriet? Hebt u spijt?'' Rechter mr. B. Kuizenga probeert aan het eind van zijn verhoor er achter te komen hoe de ,,gewetensfunctie'' bij Richard Klinkhamer is ontwikkeld. Negen jaar geleden vermoordde Klinkhamer zijn vrouw, begroef haar in de tuin, en gaf haar bij de politie op als vermist. Nadat begin dit jaar haar lijk diep onder het schuurtje werd aangetroffen, bekende hij. In zijn witte zomerpak kijkt Klinkhamer de rechter een moment hulpeloos aan. ,,Ik heb er heel veel spijt van'', zegt hij. ,,Het is het mooiste wat me is overkomen, dat huwelijk.'' Met trillende hand neemt hij een slok water en veegt zijn mond af met een bruine zakdoek.

Aan het begin van de Groningse rechtszaak maakt Klinkhamer duidelijk dat hij niet over die bewuste januaridag in 1991 en zijn relatie met Hannie Godfrinon wil praten. Hij verwijst naar zijn eerdere verklaringen. ,,Alles is gezegd'', zegt hij. ,,Ik word te emotioneel als ik er nu weer over moet praten. Niemand is gebaat bij gesnotter.''

Volgens rechter Kuizenga heeft Klinkhamer op een `kille manier', `berekenend' en `intelligent' na de dood van Godfrinon zijn positie bepaald ten opzichte van de samenleving. Klinkhamer: ,,Ik wilde niet gearresteerd worden en dan is alles geoorloofd.''

Na de dood van zijn vrouw zoekt Klinkhamer de publiciteit. De schrijver manifesteert zich als een ruwe ex-legionair. Het was achteraf een pose om extra aandacht te krijgen ,,want ik moest mijn boeken verkopen. En als je aan de weg timmert dan moet je wel op de trommel slaan en ik heb het niet zo nauw genomen met de waarheid. Ik heb ze (de media, red.) de smeuïge verhalen gegeven die ze wilden en dat keert zich nu tegen mij'', bekent Klinkhamer gistermiddag in de rechtszaal.

Officier van justitie, mr. J.L. van den Broek, gelooft er niets van. ,,Niemand heeft op enig moment de indruk gehad dat Klinkhamer een dieptreurende, radeloze man was geworden'', constateert hij. ,,In mijn ogen is het maar de vraag of Klinkhamer gemeend over zijn lippen zal kunnen krijgen dat hij een afschuwelijk feit gepleegd heeft.'' Klinkhamer toonde geen enkel medeleven met de nabestaanden, negen jaar verkeerden ze in een wurgende onzekerheid, en dit heeft een ,,strafverhogende werking''. De officier eist tien jaar gevangenisstraf en onderzoekt de mogelijkheid of het weduwnaarspensioen dat Klinkhamer ontving, kan worden teruggevorderd.

Klinkhamers advocaat, mr. W. Anker, acht doodslag bewezen en vond het ,,griezelig'' dat de officier van justitie conclusies verbond aan het ontbreken van emoties bij Klinkhamer. ,,Dat doen de mensen in de witte jassen'', beet hij Van den Broek toe. ,,Voor de buitenwereld is hij de ruwe legionair, van binnen is hij verteerd door verdriet'', weet Anker. Negen jaar lang was Klinkhamer ,,een gevangene van zichzelf''. Volgens Anker was het cruciale moment dat Hannie Godfrinon hem op 30 januari 1991 de deur wees.

Klinkhamer heeft die dag stevig gedronken. Wanneer Hannie thuiskomt krijgen ze ruzie. Ze maakt hem weer het verwijt van de vele tonnen die zijn verloren gegaan met speculaties op de beurs en zijn alcoholmisbruik. Hannie pakt een koffer van de zolder en doet Klinkhamers kleren erin. Hij kan oprotten.

Er ontstaat een handgemeen, Hannie pakt een breekijzer dat op de wasmachine lag en raakt hem één keer. Klinkhamer is door het dolle heen, hij pakt het breekijzer af en slaat haar vervolgens enkele keren met het breekijzer. Hij slaat net zo lang tot ze niet meer gilt.

Met de mededeling `rot op' werd Klinkhamer op zijn zwakste punt geraakt, constateren onderzoekers van het Pieter Baan Centrum. Klinkhamers jeugd bestaat uit een aaneenschakeling van gedwongen verhuizingen; hij werd van hot naar her gestuurd en was nergens welkom. Tussen zijn zesde en veertiende levensjaar woonde hij in drie verschillende landen, bezocht dertien scholen en is vijfentwintig tot dertig keer verhuisd. Volgens het rapport van het Pieter Baan Centrum heeft Klinkhamer een stoornis die met name te maken heeft met narcistische trekken. ,,Dit manifesteert zich in een opgeblazen gevoel van eigen belangrijkheid, het bovenmatig verlangen naar bewondering en het deels ontbreken van empathie.''

De koffer werd volgens Anker het symbool van ,,in de steek worden gelaten''. Op het moment van de moord had Klinkhamer, door de drank, een waas voor ogen. Anker citeerde uit het manuscript waar Klinkhamer op dit moment aan werkt. ,,Ik kan me niet herinneren wat er op die verschrikkelijke dag in januari is gebeurd. Veel ervan is vervormd. De herinneringen lopen door elkaar. Wat ik mij wel herinner, heeft in de loop der jaren alle scherpte en levendigheid van het heden aangenomen. Alsof het niet met het verleden te maken heeft, alsof het nu gebeurt, spookt het gebeurde in al zijn felheid en verschrikking door mijn hoofd.''

Voordat de zitting wordt gesloten zegt Klinkhamer nog een keer: ,,Ik heb spijt (...) Ik kan mijn partner daarvoor geen vergiffenis vragen en ik verdom het om anderen mijn verontschuldigingen aan te bieden.'' Uitspraak 7 september.