Bulgarije zet dubieuze zakenlieden het land uit

De Bulgaarse regering heeft deze week twaalf buitenlandse zakenlieden uitgewezen. Daarmee strekt de anticorruptiecampagne zich voor het eerst uit tot dubieuze buitenlanders, ondanks hun soms grote belangen in Bulgarije.

Bulgarije wil niet langer te boek staan als een van de meest corrupte landen in Europa. Vorige week werd de verblijfsvergunning ingetrokken van vijf Russische zakenlieden die volgens de Nationale Veiligheidsdienst de economie van het land in gevaar brachten met grote hoeveelheden geld van onduidelijke oorsprong. Deze week kregen zeven Joegoslaven dezelfde boodschap. In alle gevallen zijn de verblijfsvergunningen ingetrokken en is de zakenlieden voor vijf tot tien jaar de toegang ontzegd tot Bulgarije.

Het meest opvallende slachtoffer van deze nieuwe maatregelen is de Russische zakenman Michail Tsjorny, die naast een Russisch ook nog een Amerikaans en een Israelisch paspoort bezit. Tsjorny staat bekend als de dubieuze eigenaar van 's lands enige gsm-dienst Mobitel en heeft belangrijke belangen in de bankwereld. Tsjorny zou ook zakelijk verbonden zijn met het imperium van een andere Rus, Denis Jersjov, die directeur is van Naftex, een groot oliebedrijf dat ook zijn tentakels probeert uit te spreiden in de bankwereld.

Beide Russen waren overigens niet in het land toen de maatregelen tegen hen werden afgekondigd. Van de zeven Joegoslaven die het land niet meer in mogen is weinig anders bekend dan dat ze het wapen- en olie-embargo tegen Joegoslavië vanuit Bulgarije hebben doorbroken. Onder hen is één Kosovo-Albanees. Ook van hen was niemand in het land toen dat de maatregel van kracht werd.

In de Bulgaarse kranten wordt driftig gespeculeerd over de vraag waarom de Bulgaarse regering juist nu met de maatregelen tegen de ongewenste buitenlanders is gekomen. De regering van premier Ivan Kostov voert al jaren een keiharde strijd tegen de corruptie in zijn land. Wetgeving op het gebied van witwassen van geld is al een jaar rond.

Volgens het weekblad Kapital is er een verband tussen de nieuwe maatregelen en het recente bezoek van het hoofd van de CIA, George Tenet, aan Bulgarije. ,,Tenet komt, Tsjorny en Jersjov gaan'', kopte het blad.

De socialistische (ex-communistische) oppositie gaat ervan uit dat de uitzettingen een politieke achtergrond hebben. ,,De oppositie wordt op alle mogelijke manieren aangevallen. Dat geldt vooral voor de Bulgaarse Socialistische Partij die contacten zou onderhouden met deze Russische staatsburgers.''

De Bulgaarse kranten vragen zich verder af waarom de maatregel alleen personen geldt en niet hun financiële positie. De zakenbelangen van Tsjorny en de anderen blijven voorlopig onaangetast. Ook wordt de vraag gesteld waarom de betrokken buitenlanders niet gerechtelijk vervolgd worden als ze met hun geld de staatsveiligheid van het land in gevaar zouden brengen. Volgens het dagblad Troed hebben de autoriteiten onvoldoende bewijsmateriaal.

De onafhankelijke econoom Georgi Ganev ziet het optreden van de regering vooral in het licht van pogingen om Bulgarije's imago te verbeteren. Premier Kostov staat onder druk omdat hij, ondanks de felle anticorruptiecampagne van zijn regering, onvoldoende zou optreden tegen corruptie. De socialistische oppositie speelt de zaak hoog op en diende in mei zelfs een motie van wantrouwen in tegen Kostov.

Interne politieke verwikkelingen zijn daarom volgens Ganev een andere reden waarom de regering plotseling tot de geruchtmakende uitzettingen is overgegaan.

Een derde, en misschien wel belangrijkste reden, is volgens de econoom de toenemende buitenlandse druk. ,,Bulgarije is nu kandidaat lidstaat van de Europese Unie. Dat schept verplichtingen. Bovendien is ons land via het Stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa meer in de aandacht komen te staan. Internationaal wordt Bulgarije nu strikter in de gaten gehouden'.

    • Renée Postma