1900 (2)

Elsbeth Etty geeft soms de indruk de beste leerlinge van de klas te willen wezen. Ik heb daar ook wel last van. Zo het speldeprikje in haar bespreking van 1900. Hoogtij van burgerlijke cultuur (Jan Bank en Maarten van Buuren). Als volgens de schrijvers een huwelijk tussen twee kunstenaars waarschijnlijk niet is `geconsumeerd' wordt, aldus Etty, ongetwijfeld niet bedoeld `opgegeten' maar `geconsummeerd'. Goh, dacht ik, was me nooit opgevallen, dat taalkundig onderscheid bij genietingen van uiteenlopende aard. Toch even opzoeken (knapste jongetje etcetera). Wat Van Dale (13de uitgave) zegt: consumeren (...) 1. nuttigen, gebruiken (...), 3.(met betrekking tot een huwelijk) door de bijslaap voltrekken. De daad zelf heet wel consummatie of consommatie, maar bij consummeren/consommeren staat niet meer dan: volbrengen, voltooien.

Naschrift Elsbeth Etty:

In de elfde herziene druk van Van Dale betekent consumeren nog gewoon:1. nuttigen, gebruiken; -2. (econ) verbruiken. Consummeren stamt volgens diezelfde Van Dale van consummatie (voltrekking, bepaling van het huwelijk door de coïtus). In het Frans wordt hetzelfde onderscheid gemaakt tussen consumer (verteren) en consommer (le mariage) wat `door de bijslaap het huwelijk voltrekken' betekent. Ook in het Engels is er een verschil tussen to consume (verteren, verorberen) en to consummate (a marriage) To consume a marriage (het verorberen van een huwelijk) bestaat niet.

    • H.A. Bouman