Poetin bekent schuld aan drama Koersk

In een opmerkelijk gebaar van nederigheid heeft de Russische president Vladimir Poetin de schuld en verantwoordelijkheid voor de ramp met de kernonderzeeër Koersk op zich genomen.

Gezeten voor de Russische driekleur verklaarde de als kil en ongevoelig omschreven ex-KGB'er gisteren – de nationale rouwdag voor de 118 omgekomen bemanningsleden voor de staatstelevisie RTR dat hij ,,het kruis dat hij [bij zijn aantreden] op de schouders heeft genomen ook nu moet dragen''. Hij zei ,,een volledig gevoel van verantwoordelijkheid en schuld voor deze tragedie'' te dragen.

Poetins gang naar Canossa was een strak geregisseerde poging om de zware kritiek aan zijn adres wegens inertie en onverschilligheid in de eerste dagen van de ramp te pareren. Een opiniepeiling van het gerenommeerde bureau VTsIOM geeft aan dat zijn populariteit niet dramatisch onder het pr-debacle heeft geleden. Droeg begin augustus nog 73 procent van de Russen hun president op handen, nu schommelt dat percentage rond de 65. De peiling werd het afgelopen weekeinde gehouden, dus voordat Noorse diepzeeduikers maandag constateerden dat de hele Koersk-bemanning was omgekomen. Joeri Leveda, de directeur van VTsIOM, noemt deze daling ,,minder scherp dan je op grond van de mediakritiek had kunnen verwachten''. Nu Poetin de nabestaanden aan de Barentsz-Zee dinsdagavond onder ogen is gekomen en gisteren op de tv het boetekleed heeft aangetrokken acht Levada een verdere populariteitsdaling uitgesloten.

Opmerkelijk is ook Poetins breuk met de eeuwenoude Russische heerserstraditie om bij alles wat misgaat ondergeschikten te straffen. Zowel maarschalk Igor Sergejev, minister van Defensie, als de twee hoogste admiraals hebben hun ontslag aangeboden. Maar de Kremlinleider zegt niet op die geste te zullen ingaan. ,,Ervaren politici hebben mij geadviseerd om karakter te tonen door iemand te ontslaan, of beter nog: gevangen te zetten'', zei Poetin. ,,Dat zou de makkelijkste oplossing zijn, en naar mijn idee tevens de meest verkeerde.'' Hij zei dat er pas na een diepgaand onderzoek koppen van eventuele schuldigen zullen rollen. Met die opstelling onderscheidt hij zich van zijn voorganger Boris Jeltsin die de laatste jaren uitsluitend nog leek te regeren volgens het principe ,,Ik ontsla dus ik ben''. Poetin toont zich bovendien een intelligenter staatsman die de confrontatie met zijn critici niet uit de weg gaat. Zo wees hij erop dat de liberale commentatoren die zich vorige week het lot van de 118-koppige Koersk-bemanning zogezegd het meest aantrokken dezelfde lieden zijn die eerder met hun pro-Westerse mentaliteit hebben bijgedragen aan ,,de afbraak van het Russische leger, de marine en de staat'' – een opmerking die in Rusland veel bijval oogst.

Poetin merkte op niet gediend te zijn van frasen als: ,,Met de Koersk is ook de waardigheid van de staat gezonken.'' Rusland is in zijn ogen meer dan eens serieuzere catastrofes te boven gekomen. Zonder met zijn ogen te knipperen beweerde de president de Westerse hulpaanbiedingen bij het reddingswerk ,,onmiddellijk'' te hebben aanvaard, terwijl zijn fiat in werkelijkheid twee etmalen op zich had laten wachten.

In het hele land hingen gisteren vlaggen halfstok. Priesters hielden rouwmissen. De populaire moppenwebsite anekdot.ru vertoonde slechts een zwart scherm. Alleen de nabestaanden van de verdronken bemanning, die de dood van hun geliefden nog niet kunnen accepteren, vonden het gisteren te vroeg voor rouwplechtigheden.