Huilen om een beeld

Rembrandt staat stokstijf achter het Rijksmuseum. Zijn kostuum en gezicht lijken van goud. Plots geeft hij een knipoog, omstanders lachen en klappen. Even verderop staat een pierrot op een sokkel. Hij moet het doen zonder publiek. Misschien omdat de toeristen denken dat het echt een standbeeld is.

Bij levende standbeelden denk je aan hordes toeschouwers die in de weg staan als je er met je fiets langs moet. En heb je er tien gezien, dan weet je het wel. Er wordt vooral geput uit de negentiende eeuw en de Romeinse tijd en de uitvoering is meestal in brons of steen. Denk je. Maar een levend standbeeld kan ook verrassen. Het Nederlands kampioenschap Living Statue dat zondag voor de vierde maal in Arnhem plaatsvindt, bewijst dat. Dan komen Nederlands meest originele beelden bij elkaar.

Evelien Beuman (32) is een van de deelnemers. Zes jaar geleden trad ze tijdens de Nijmeegse zomerfeesten voor het eerst op als standbeeld, geïnspireerd door foto's van een dergelijke act in Barcelona. Ze was destijds lerares op een basisschool. Inmiddels leidt ze Living Sculpture en wordt ingehuurd voor bruiloften, beurzen en door winkeliers.

Beumans eerste creatie was neo-classicistisch, in zilver. Na verloop van tijd werd haar repertoire origineler. Zo gaat ze nu als etalagepop, met kleding uit de winkel door welke ze is ingehuurd. Ze heeft een act met een koningin zonder benen, die wordt voortgetrokken door een koets, terwijl een zelfgeschreven sprookje door de luidsprekers galmt. Aanstaande zondag gaat ze als Mariabeeld, compleet met een pasgeboren Jezus, kitschbloemen, flikkerende lichtjes en wordt ze begeleid door religieuze liederen van Nana Mouskouri.

Een andere deelnemer is Roy Tukkers (30). Afgelopen jaar was hij tijdens het kampioenschap op stelten van bijna drie meter hoog allesbehalve een cliché. Rondom hem monteerde hij vier torso's, waardoor toeschouwers niet direct in de gaten hadden wie de `levende' was. Het was de eerste keer dat hij optrad en hij won de titel. Ook hij heeft nu een eigen bedrijf, met eveneens steltloop- en straattheateracts. Zondag is hij te zien met een beeld dat drie hoofden bevat, waarvan er twee onecht zijn. Tukkers kan deze twee neppers manipuleren.

Hoezeer Beuman en Tukkers ook bezig zijn met verrassende kostuums en nieuwe ideeën, ze zien levende standbeelden vooral als vermaak en minder als een kunstuiting. Communicatie met het publiek, daar gaat het ze om, zeggen ze. Beuman: ,,Eruitzien als een standbeeld en je dusdanig gedragen is belangrijk. Dus je mag niet zichtbaar ademen en je knippert zo min mogelijk met je ogen. Maar een goed beeld vermaakt vooral. Het verrast en ontroert.'' Hoe ze het publiek bij haar act betrekt, legt ze uit aan de hand van haar beeld `Malle Mientje', een oudere, vereenzaamde vrouw. Ze omhelst, omarmt, knuffelt in die hoedanigheid voorbijgangers. Het publiek, zegt ze, moet soms huilen.

Bij het zien van een levend standbeeld rijst de vraag hoeveel werk de make-up wel niet vergt. Evelien Beuman vertelt dat toen ze tuinbeelden moesten bodypainten voor het bezoek van de Japanse keizer aan paleis Het Loo, dat drie uur in beslag nam. Is het niet vermoeiend om zo lang stil te staan? Beuman: ,,Je hebt na een paar uur gewoon spierpijn. Maar je krijgt ook iets moois mee van het publiek, zoals bewonderende blikken en applaus.''

Weersomstandigheden kunnen dat stilstaan nog verzwaren. Als het waait, is het bijvoorbeeld minder eenvoudig de ogen open te houden. En Roy Tukkers heeft in de lente last van hooikoorts. Dit omzeilt hij door een extra overdreven knipoog of verliefd met de ogen te knipperen.