Geen berouw bij Duitse neonazi's over moord

Drie Oost-Duitse rechts-radicale jongeren hebben toegegeven de 39-jarige Alberto Adriano in Dessau dermate hardhandig te hebben mishandeld, dat de Mozambikaan aan de verwondingen overleed. Als motief voor de moord noemden ze ,,haat tegen buitenlanders''. De drie toonden geen enkel spoor van berouw, maar ontkenden de bedoeling te hebben gead Adriano te vermoorden.

Dat bleek gisteren tijdens de eerste dag van het proces tegen de drie jongeren voor de rechtbank in Halle. De verdachte Enrico Hilprecht, een werkloze bakker, is 24 jaar oud. Twee van hen, Frank Miethbauer en Christian Richter zijn 16 jaar.

De moord op Adriano is in Duitsland inmiddels tot symbool geworden voor het rechts-radicale geweld tegen buitenlanders en andere minderheden. In het Oosten werden vorig jaar twee keer zoveel overvallen van neonazi's op buitenlanders gepleegd dan in het Westen van het land. Volgens mensenrechtenorganisaties vinden jaarlijks meer dan tien racistische moorden plaats; de autoriteiten schatten het aantal op gemiddeld twee per jaar.

Het verhevigde geweld van rechts-radicalen is voor bondskanselier Gerhard Schröder een belangrijke reden geweest voor een 14-daagse reis door Oost-Duitsland waaraan hij deze week is begonnen. Veel Oost-Duitsers voelen zich sinds de hereniging in 1990 tweederangs burgers. Ook is de verbittering over de hoge werkloosheid (variërend van 20 tot 30 procent) groot.

De Mozambikaan Adriano werd op 11 juni door de drie neonazi's in het park overvallen. De drie jongens hadden elkaar op het station ontmoet waar zij wachtten op de trein naar het nabijgelegen Wolfen, een stad waar de werkloosheid met bijna 35 procent extreem hoog is. Een op de drie woningen staat leeg omdat velen wegtrekken. De rechts-radicale Duitse Volksunie (DVU) behaalde bij de deelstaatverkiezingen in 1998 17,4 procent van de stemmen.

De drie jongemannen hadden de trein naar huis gemist en liepen luid zingend (,,Zwarten het land uit'' en ,,Hier marcheert het nationale verzet'') door de stad naar het stadspark. Daar werd Adriano aangevallen en geslagen tot hij neerviel. Vervolgens trapten ze vele malen op hem in en riepen: ,,Jij negerhond, scheer je weg uit ons land.'' Pas toen een politiewagen op patrouille langsreed hielden ze op en werden aangehouden. Drie dagen later overleed Adriano aan zijn verwondingen in het ziekenhuis.

De Mozambikaan, die in een vleesfabriek werkte, woonde sinds 1980 in Oost-Duitsland. Hij was getrouwd en vader van drie jonge kinderen.

Het proces is vandaag voortgezet. Vrijdag wordt de eis tegen de drie verwacht. De 24-jarige Hilprecht kan levenslang krijgen. De twee anderen hooguit tien jaar celstraf. De doodstraf bestaat niet in Duitsland. Mogelijk wordt volgende week al uitspraak gedaan. Gezien het politieke belang van de zaak koerst Kay Neyhm, Duitslands belangrijke aanklager in terroristische kwesties, op een snelle uitspraak om een waarschuwend signaal af te geven aan neonazi's.

    • Michèle de Waard