Fransen maken zich zorgen over voorouders op internet

Internet blijft de Franse autoriteiten in verwarring brengen. Al maandenlang probeert een Parijse rechter het Amerikaanse Yahoo zover te krijgen dat het Franse burgers verhindert nazi-artikelen te kopen via internet. Nu maakt de directeur van de Nationale Archieven, Philippe Belaval, zich bezorgd over de Amerikaanse sekte van de Mormomen, die de archieven van de Franse burgelijke stand on-line beschikbaar maakt.

,,La France s'inquiète'', verwoordde het dagblad Libération gisteren de plotselinge ongerustheid. Toch dateert de kwestie niet van gisteren.

In 1987 gaf de toenmalige Franse minister van Cultuur de Mormonen toestemming microfilms te maken van de eeuwendikke openbare archieven van de Franse burgerlijke stand. Voor de overheid ging het om een aantrekkelijke ruil. Een monsterklus werd haar uit handen genomen, en zij kreeg gratis kopieën van de microfilms voor in de eigen archieven. Overigens was dat geen unieke afspraak: zo ging het sinds eind jaren vijftig ook in Nederland. De microfilms van de openbare archieven van de burgelijke stand in de Nederlandse Rijksarchieven zijn door de Mormonen gemaakt.

Het motief van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, zoals de Mormomen voluit heten, is religieus. Sinds zijn stichting 170 jaar geleden verzamelt de sekte namen van doden, met het doel ook in het hiernamaals zieltjes te winnen. De gevonden doden worden gedoopt, zodat ze alsnog kunnen toetreden tot de kerk. Alle posthuum ingelijfde gelovigen zijn opgenomen in een onmetelijk genealogische archief in Salt Lake City – het paradijs op aarde voor (ook ongelovige) liefhebbers van de genealogie.

In juni vorig jaar besloot de kerk dit paradijs ook via internet te ontsluiten. Sindsdien geeft een simpel bezoek aan de site c toegang tot een databank met gegevens over 400 miljoen mensen. De databank gaat terug tot het midden van de 15e eeuw en bevat hele stambomen van allerlei oorsprong, van Franse families evengoed van als van Nederlandse.

Voor archiefdirecteur Belaval is de genealogische site aanleiding de afspraken uit 1987 ,,heroverwegen''. ,,Waarom zet de kerk de gegevens op het web'', vraagt hij zich nu af. ,,In welke context?''

Een woordvoerder van de Nederlandse Rijksarchiefdienst betoont zich ,,een beetje verbaasd'' over de plotselinge opwinding. Zoveel lijkt er ook niet aan de hand: zolang de Mormonen geen kopieën van de microfilms zelf op het web zetten, maar alleen de toch al openbare gegevens, handelen zij exact conform de afspraken met nationale overheden.