Tien dagen voorlichting in Rusland

De Russische overheid heeft de bevolking vanaf het begin verkeerd geïnformeerd over de ramp met de Koersk. Zelfs op dit moment is nog niet zeker om hoeveel slachtoffers het gaat: 116, zoals eerst werd bericht, 118, het latere en tot nu toe officiële dodental, of 130, zoals vandaag in Russische media wordt bericht. Een overzicht van de mededelingen van officiële zijde:

Maandag 14 augustus

De marine meldt dat een dag eerder, op zondag 13 augustus, een ongeluk is gebeurd met de kernonderzeeër Koersk. In feite was dat ongeluk al op zaterdag 12 augustus gebeurd.

De marine zegt dat de Koersk door ,,technische mankementen'' is getroffen en dat de bemanning de onderzeeër in de Barentsz-Zee aan de grond heeft gezet. In werkelijkheid werd het schip getroffen door twee zware explosies, liep het vol en zonk het. De meeste bemanningsleden stierven direct na de explosies.

Marinewoordvoerder Igor Dygalo deelt mee dat reddingsploegen in radiocontact staan met de bemanning. In werkelijkheid is er na de explosies geen radiocontact meer geweest.

De marine zegt dat de bemanning heeft laten weten de kernreactoren in de Koersk te hebben uitgeschakeld. In werkelijkheid gebeurde dat automatisch. Omdat van radiocontact geen sprake was, beschikte men niet over enige informatie over de situatie aan boord.

Woordvoerders spreken tegen dat de voorzijde van de Koersk is volgelopen met water; van schade aan de romp zou geen sprake zijn. Beide mededelingen waren onwaar.

De marine meldt een duikersklok neer te laten om de Koersk te voorzien van stroom en zuurstof. Dat gebeurde niet.

Dinsdag 15 augustus

Een marinewoordvoerder meldt dat de bemanning heeft laten weten dat er geen doden zijn. Berichten als zouden er enkele doden zijn, worden tegengesproken.

Woordvoerders melden dat Russische reddingsploegen en reddingsmateriaal niet onderdoen voor die welke door het buitenland zijn aangeboden en dat de Russen de klus zelf wel klaren. In werkelijkheid beschikt Rusland al enkele jaren niet meer over reddingsploegen en -materiaal, geschikt voor een reddingsoperatie op meer dan zestig meter diepte. De Koersk ligt 108 meter diep. Mini-onderzeeërs van de Russen zijn daarnaast minder geavanceerd dan die van de Britten en Amerikanen.

Woensdag 16 augustus

President Poetin, op vakantie aan de Zwarte Zee, geeft voor het eerst een reactie op de ramp. De situatie is ,,kritiek''. Verscheidene aanbiedingen van buitenlandse hulp wijst hij af. Pas na een gesprek met president Clinton gaat hij overstag.

Een vice-stafchef van de Russische marine meldt dat de bemanning met klopsignalen op de romp in contact blijft staan met de buitenwereld. Later moest worden toegegeven dat de laatste signalen op maandag waren gehoord.

Donderdag 17 augustus

Een woordvoerder van de marine zegt dat de bemanning nog tot 25 augustus zuurstof heeft. Eerder was gezegd dat de zuurstof op 18 augustus op is. Premier Kasjanov meldt echter dat de situatie nu al ,,bijna rampzalig'' is.

Een Russische krant publiceert eindelijk de namen van de opvarenden van de Koersk. De krant moest die lijst kopen van een corrupte marineman; de overheid heeft de lijst geheimgehouden – tot woede en verdriet van duizenden ongeruste Russen, die in het ongewisse verkeren over het lot van een familielid bij de Noordelijke vloot.

Vrijdag 18 augustus

President Poetin zegt dat het eerder accepteren van buitenlandse hulp geen verschil zou hebben gemaakt omdat slecht weer een internationale reddingsoperatie zou hebben verhinderd. Westerse deskundigen noemen dat ,,nonsens''.

Poetin zegt dat hij vanaf de dag van de ramp heeft geweten dat de overlevenskansen van de bemanning ,,uiterst klein'' waren.Daarmee spreekt hij talrijke eerder optimistische verklaringen van Russische woordvoerders tegen. Hij breekt, zes dagen na de ramp, eindelijk zijn vakantie af en keert naar Moskou terug.

Zaterdag 19 augustus

Russische woordvoerders geven toe dat de schade aan de Koersk groot is en dat de meeste bemanningsleden direct dood waren. Sinds hoe lang ze over die informatie beschikten is niet duidelijk.

Zondag 20 augustus

Vice-premier Ilja Klebanov zegt dat Noorse duikers hebben ontdekt dat het luik van de Koersk te zwaar beschadigd is om te kunnen worden geopend. De Noren melden dat het luik onbeschadigd is. De duikers openen het zonder probleem.

Maandag 21 augustus

De Noren klagen over de bureaucratie aan Russische kant: elke aanbeveling van de Noorse specialisten (inclusief de duikers) moet eerst worden goedgekeurd door een lange reeks Russen. Dat heeft de Noren ,,een beetje geïrriteerd'', zoals een Noorse admiraal het uitdrukt. Het heeft hoe dan ook tot verdere vertraging geleid.

President Poetin zegt de nadruk te willen leggen op de ,,humanitaire aspecten'' van de ramp met de Koersk: de familieleden van de slachtoffers die naar Moermansk en de thuisbasis van de onderzeeër, Severomorsk, zijn gekomen krijgen hun ,,reis- en verblijfkosten'' vergoed.