De andere Clint

Biograaf Richard Schickel noemde het zonder overdrijven de film die evenveel impact zou hebben op de carrière van Clint Eastwood als A Fistful of Dollars en Dirty Harry. De curieuze western-musical Paint Your Wagon (1969) zou weliswaar meer geld opbrengen dan de oorlogsfilm Kelly's Heroes en de western Two Mules for Sister Sara, die Clint in hetzelfde jaar maakte, maar die paar dollars meer stonden een status als flop niet in de weg.

Het begon al op de eerste dag, toen Eastwood zich bij de Paramount-studio meldde en de portier hem niet binnen wilde laten. ,,Clint Eastwood? Nooit van gehoord!'', moet de arme man gedacht hebben. Vervolgens deden een onevenwichtig script, een topzwaar budget en miserabele weersomstandigheden de rest. Clint was gecast als romantische held die tijdens de Californische gold rush in een eigenaardige menage à trois verzeild raakt met zuipschuit Lee Marvin en nouvelle vague-godin Jean Seberg.

Terwijl op het doek alle aandacht werd opgeëist door een hevig schmierende Marvin, hadden Eastwood en Seberg vooral buiten de studio aandacht voor elkaar. Hij werd `de man die haar hart brak'. Na Paint Your Wagon zou het met de fragiele Seberg (die in 1979 tragisch zou overlijden) alleen maar bergafwaarts gaan, betoogde bijvoorbeeld filmmaker Mark Rappaport in zijn nep-documentaire From the Journals of Jean Seberg (1997).

Het is echter niet alleen cinefiele nieuwsgierigheid (een zingende Clint!) of sensatiezucht (waar geven Clint en Jean zich bloot?) die een blik op Paint Your Wagon rechtvaardigt. Het is alsof de makers al tijdens het draaien de moed hebben opgegeven en daardoor alle filmwetten met voeten hebben getreden, waardoor de film nu vooral zo'n verfrissende en ongecompliceerde indruk maakt. De dialogen over vrouwen zijn lekker venijnig en bij gebrek aan fonkelende sterren blinken er onverwachte pareltjes in de modderige massascènes. Toegegeven, de liedjes zijn hilarisch, maar wel van het weemoedige soort. Als Clint tokkelend op de gitaar zijn `I still see Eliza' ten gehore brengt, komt die beroemde toegeknepen blik hem ook als vermeend treurende minnaar goed van pas.

Paint Your Wagon (Joshua Logan, 1969, VS), dinsdag, SBS 6, 14.55-17.30u.

    • Dana Linssen