Wapenexportbeleid

Wapens roesten weg, omdat Nederland een zeer streng wapenexportbeleid kent. Dat is de strekking van een artikel in de krant van 3 augustus. In het artikel wordt als voorbeeld van het strikte wapenexportbeleid genoemd dat Nederlandse tanks niet naar Botswana mochten. Dit is een slecht voorbeeld aangezien het niet de Nederlandse regering was die de levering verbood. Gmelich Meijling destijds de staatssecretaris belast met verkopen van overtollig legermaterieel stelde botweg: ,,[...] als Botswana liever tanks dan waterputten heeft, dan is dat hun zaak.'' Van Mierlo die als minister van Buitenlandse Zaken de bepalende stem had, gaf toestemming voor de levering. De tanks werden niet verscheept wegens een veto vanuit het land van origine, Duitsland.

Het Nederlandse wapenexportbeleid kent een mensenrechten en spanningsgebieden criterium, maar de opsomming van landen die wapens van de Nederlandse overheid ontvingen (Bahrein, Egypte, de Verenigde Arabische Emiraten alle gelegen in het spanningsgebied het Midden-Oosten en bekende schenders van de mensenrechten) geeft weer dat de overheid deze criteria soepeltjes hanteert. Bovendien kunnen Tsjaad, Pakistan en Katar nog aan dit fraaie lijstje worden toegevoegd. Momenteel vinden gesprekken met de Verenigde Arabische Emiraten en Indonesië plaats over toekomstige leveranties van overtollige wapens.

De uitspraak dat Nederland in 1998 op de zesde plaats van wapenleveranciers terechtkwam door de leveringen van afgedankte wapens is wat vreemd. Opvallend is juist dat er na 1997 nog nauwelijks wapens door de overheid werden verkocht. Desondanks bezette Nederland die zesde plaats ook in 1999 nog. Nederland is daarmee de grootste van de kleintjes onder de wapenleveranciers. De grote vijf nemen bijna 85% van de wapenexporten voor hun rekening. Nederland als zesde ongeveer 2%. Die Nederlandse positie komt doordat de Nederlandse defensie-industrie zich richt op hoogwaardige produkten met een passende hoge prijs. Tal van wapensystemen worden uitgerust met Nederlandse onderdelen. Daarnaast schijnt het beleid dat is gericht op deelname aan internationale projecten en de concentratie op een aantal specialiteiten het goed te doen. Het wapenexportbeleid staat uitvoer daarbij slechts zelden in de weg.

    • Martin Broek