BABY'S DIE DIK WORDEN HEBBEN LATER GROTERE KANS OP SUIKERZIEKTE

Kinderen die voor hun 15e levensjaar suikerziekte (diabetes type I) krijgen werden in hun eerste levensjaar dikker dan hun broertjes of zusjes die de ziekte niet kregen. Dit vonden onderzoekers van de universiteiten van Leiden en Rotterdam en van TNO Preventie en Gezondheid in Leiden die gezamenlijk de Kolibrie studiegroep voor kinderdiabetes vormen. Zij zochten naar een verband tussen lengte en gewicht in de eerste levensjaren en de kans op suikerziekte op latere kinderleeftijd. (The Lancet, 19 aug).

De ouders van de kinderen die meededen aan het onderzoek vroegen de lengte- en gewichtgegevens op bij het Consultatiebureau waar ze vroeger met hun kind kwamen. Gemiddeld was ieder kind op de leeftijd van twee weken tot vijf jaar twintig keer gewogen en gemeten. Daaruit resulteerde voor ieder kind een betrouwbare groeicurve in de eerste levensjaren. De groei van de kinderen werd vergeleken met de gemiddelde groeicurve voor autochtone Nederlandse kinderen.

Bij 91 kinderen met jeugddiabetes, hun 125 broertjes en zusjes en van ruim 2100 andere allochtone Nederlandse kinderen zonder diabetes gingen de onderzoekers na hoe snel ze in hun eerste vijf levensjaar waren gegroeid in lengte en gewicht. Het belangrijkste verschil tussen de kinderen die diabetes kregen en hun gezond gebleven jonge gezinsleden was de gewichtstoename in het eerste levensjaar. In de jaren daarna groeiden de toekomstige patiëntjes en hun broers en zussen net zo hard, zowel in lengte als breedte. Deze kinderen waren gemiddeld overigens steeds iets groter en zwaarder dan het gemiddelde van de 2100 kinderen die de controlegroep vormden.

Diabetes type I is een auto-immuunziekte, zo werd de afgelopen decennia duidelijk. De gedachte is dat tijdens een virusinfectie het afweersysteem afweercellen (T-lymfocieten) produceert die niet alleen het virus aanvallen maar per abuis ook de insulineproducerende bèta-cellen in de alvleesklier aanvallen en vernietigen. Het onverwachte, maar mogelijke verband tussen dikke baby's en de grotere kans op zo'n auto-immuunreactie is tien jaar geleden al gelegd, in een publicatie in Nature door dr. B. Roep, verbonden aan de afdeling immunohematologie en bloedtransfusie van het Leids Universitair Medisch Centrum en nu mede-auteur van het nieuwe artikel in The Lancet. Roep toonde indertijd aan dat de T-lymfocieten die de bèta-cellen te gronde richten aangrijpen op het membraan rond de pakketjes (granulen) waarin bèta-cellen de insuline uitscheiden. Hoe meer insuline er wordt gemaakt, hoe meer granulen er zijn, hoe sterker de afweerreactie die uiteindelijk ook de bèta-cellen zelf vernietigt. Om dik te worden, hebben dikkere kinderen veel moeten eten en ze hebben dus ook meer insuline geproduceerd om de suiker in hun voeding naar de lichaamscellen te transporteren. Door al die insuline zijn bij hen de afweercellen kennelijk actiever en veroorzaken uiteindelijk diabetes.

    • Wim Köhler