Advies: leg gezag over Jeruzalem in Gods hand

De vooraanstaande `Jeruzalem-specialist' dr. Menachem Klein heeft een opmerkelijk plan gelanceerd om het vastgelopen Israelisch-Palestijnse vredesoverleg vlot te trekken. Beide partijen moeten volgens hem ,,het verouderde concept van volledige soevereiniteit over Jeruzalem'' loslaten en gezamenlijk het gezag over de heilige stad in handen leggen van de enige `instantie' die ze beide respecteren: God. Dat zou volgens Klein de weg kunnen openen naar pragmatische afspraken over het bestuur van de betwiste stad.

Eind vorige maand liep het vredesoverleg tussen Israel en de Palestijnen onder leiding van de Amerikaanse president Clinton in Camp David op een fiasco uit. Een van de grootste struikelblokken betrof een regeling van de kwestie-Jeruzalem.

Volgens Klein, hoofdonderzoeker aan het Jeruzalem Instituut voor Israel Studies, wordt zijn voorstel nu besproken tijdens de diplomatieke missie van de Amerikaanse onderhandelaar Dennis Ross. Ross reist in opdracht van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright, heen en weer tussen Jeruzalem en Ramallah om beide partijen weer aan de onderhandelingstafel te krijgen.

Volgens Klein maakte president Clinton in Camp David de fout dat hij de kwestie-Jeruzalem via de invalshoek van het verouderde concept van absolute soevereiniteit benaderde. ,,Hij had met andere ideeën moeten komen.'' Een van de mogelijkheden is volgens Klein dat Israeliërs en Palestijnen op voet van gelijkheid de hoogste soevereiniteit over de stad in de handen van God leggen en op een lagere trap van zeggenschap tot een bestuurlijke modus over Jeruzalem komen. Een internationaal religieus forum, waarin de drie monotheïstische godsdiensten zijn vertegenwoordigd, zou dan uit naam van God kunnen worden belast met de hoogste soevereiniteit over Jeruzalem, in het bijzonder over de oude stad met zijn talrijke heilige plaatsen.

De Israelische premier Barak doorbrak in Camp David het Israelische taboe op de onaantastbaarheid van de grenzen van Jeruzalem. Daarom is volgens Klein nu Arafat aan zet. Hij voorspelt dat nieuwe pogingen om de draad van het Camp David-overleg weer op te pakken zullen mislukken als de Palestijnse leider geen concessies doet ten aanzien van de Palestijnse aanspraken op Oost-Jeruzalem. ,,Ik weet dat het moeilijk voor hem is'', zegt Klein. Maar de diplomatieke druk op Arafat is groot, temeer daar hij op zijn huidige wereldtournee weinig steun krijgt voor zijn plan om op 13 september de Palestijnse staat uit te roepen.

JERUZALEM: pagina 4

    • Salomon Bouman