`Kind moet leren aarzelen'

Weerbaarheidstrainingen op alle Nederlandse basischolen moeten kinderen wapenen tegen pesterijen en misbruik.

Het PvdA Tweede-Kamerlid Khadija Arib (39) wil weerbaarheidstrainingen voor kinderen op alle basischolen in Nederland. In 27 plaatsen worden die cursussen al gegeven, maar dat is volgens haar niet voldoende. Ze had het voorstel al klaar liggen voor na het zomerreces. Maar met de recente verdwijningen in Ermelo en Utrecht is het onderwerp eerder actueel geworden.

Scholen moeten volgens Arib wel proberen te vermijden dat kinderen bang worden gemaakt voor elke vreemde die hen benadert; ,,niet iedereen is een verdachte''. Daarom moeten de cursussen door een professionele begeleider worden gegeven. Arib, moeder van drie kinderen (één van 16 en een tweeling van 15 jaar), heeft nooit geaarzeld gevoelige onderwerpen met haar kinderen te bespreken.

Hoe hebt u dat aangepakt?

,,Ik heb hen seksuele voorlichting over aids gegeven of wat je terug moet zeggen als rare mensen je op straat iets vragen. Achteraf ben ik daar heel blij mee. Mijn kinderen zijn sociaal heel vaardig. Ze durven een grote mond op te zetten. Hoewel ze vroeger soms geïrriteerd reageerden. Zo van `daar heb je haar weer, er loopt zeker weer een vreemde man rond'. Maar ik ging door. Toch denk ik dat het beter is als die kennis door professionele begeleiders wordt overgebracht. Als ouder ben je bang en die angst kun je overbrengen op je kind. Dan worden die onderwerpen extra beladen.''

Wat moeten die weerbaarheidstrainingen inhouden?

,,Waar het om gaat is dat kinderen vaardigheden krijgen om `nee' te leren zeggen. Laten zien dat ze iets niet willen. Bijvoorbeeld wanneer iemand je vraagt om je uit te kleden. Maar we moeten ons niet alleen richten op zeden en ontvoeringen – ook op veiligheid op straat en pesterijen door andere kinderen. Natuurlijk waarschuwen ouders hun kinderen daar ook voor, maar dat gebeurt slechts incidenteel. `Dat gebeurt toch niet bij mij in de buurt', denken veel ouders. We moeten wel oppassen dat we de kinderen niet bang maken door alleen over rare, enge mannen te praten. Je moet het spelenderwijs overbrengen.''

De kinderpsychologe M. Akkerman vindt een weerbaarheidstraining niet voldoende.

,,Ik ben het met haar eens als ze zegt dat het een illusie is te denken dat de wereld helemaal veilig is voor kinderen. Kinderen hebben natuurlijk niet de mogelijkheden om een volwassene te weerstaan. Ik ga er niet van uit dat iemand die kwaad in de zin heeft het respecteert wanneer een kind `nee' zegt. Dat kind is dan een prooi geworden. Maar er zijn genoeg situaties waarin kinderen in de verleiding komen om met iemand mee te gaan of iets aan te nemen. Die meegaandheid willen we afleren met die trainingen. Het gaat erom dat een kind durft te aarzelen. Overigens gaat het hier niet over seksueel misbruik dat binnenshuis gebeurt. Dat is een ander hoofdstuk.

Hoe ver gaat de verantwoordelijkheid van ouders hun kind te beschermen?

,,Als moeder vind ik dat jonge kinderen altijd in het zicht van de ouders moeten blijven. Maar ik weet ook wel dat ze soms aan de aandacht ontsnappen. Daar komt bij dat ze ook gewoon met hun vrienden moeten kunnen spelen.''

In Eindhoven wil de politie jonge kinderen thuisbrengen als ze 's avonds in de verkeerde buurten op straat rondhangen.

,,Dat is een goede zaak. Jonge kinderen hebben na een bepaald tijdstip niets op straat te zoeken. Maar dan moeten we daarna wel met de ouders gaan praten en ze aanspreken op hun gedrag. Anders heeft het weinig zin die kinderen thuis te brengen.''

    • Ronald Rovers