Superkwartet leidt kabinet in Indonesië

In het nieuwe Indonesische kabinet dat president Wahid binnenkort presenteert, zal de macht berusten bij een `groep van vier': de president, vice-president Megawati Soekarnoputri en twee coördinerende bewindslieden.

Dat zei Wahid gisteren als toelichting bij de formatie die nog in volle gang is.

Vice-president Megawati die de dagelijkse werkzaamheden van het kabinet gaat coördineren, zal worden bijgestaan door twee in plaats van de huidige drie coördinerende ministers. De twee superministers krijgen de verantwoordelijkheid voor de beleidsterreinen politiek, veiligheid en welzijn en economie, financiën en industrie. Wahid onderstreepte dat ,,alle beslissingen worden genomen in samenspraak tussen de president, de vice-president en de twee coördinerende bewindslieden''. Een en ander betekent een bijstelling van Wahids mededeling van vorige week dat hij ,,de dagelijkse regeertaken'' zal overdragen aan Megawati.

Vandaag las de vice-president de jaarlijkse `rede van staat' bij de opening van het parlementaire jaar voor. Wahid – die bijna blind is – hield zelf een korte inleiding en zei dat Megawati ,,bij de opstelling van de tekst geheel de vrije hand heeft gehad, maar dat alles wat zij zegt onder mijn verantwoordelijkheid valt.'' De rede ademde Megawati's nationalistische en populistische overtuiging. Zij zei dat ,,de tot dusverre almachtige staat dient terug te treden ten gunste van een mondiger maatschappij''. Megawati kondigde aan dat het aantal departementen drastisch zal worden ingekrompen.

Er circuleren in Jakarta vele lijstjes met vermoedelijke ministers, maar de definitieve samenstelling wordt pas bekend als de president het nieuwe kabinet presenteert, na sluiting van de jaarlijkse zitting van het Volkscongres. Over één naam bestaat intussen zekerheid: luitenant-generaal b.d. Susilo Bambang Yudhoyono wordt de superminister van Politiek, Veiligheid en Welzijn. De gepensioneerde generaal is nu nog minister van Energie en Mijnbouw en heeft het afgelopen jaar blijk gegeven van bestuurlijk talent en politieke tact.

De jaarlijkse zitting van het Volkscongres die vrijdag wordt besloten met een plenaire goedkeuring van een reeks ontwerpresoluties, werd beheerst door een krachtmeting tussen president en volksvertegenwoordiging. De voorgenomen aanpassing van de huidige grondwet die nog uit 1945 dateert, blijft beperkt tot 7 van de 15 te amenderen hoofdstukken. De wijzigingen betreffen politiek weinig omstreden kwesties als vlag, nationale taal en mensenrechten. Over de heetste constitutionele hangijzers – rechtstreekse verkiezing van de president, een nieuw twee-kamersysteem, religie en vertegenwoordiging van de strijdkrachten in het Volkscongres – zal pas in 2002 worden beslist.

Drie islamitische partijen hadden voorgesteld om artikel 29 over religie aan te vullen met een zeer omstreden verplichting voor moslims om zich aan de islamitische wet te houden. Hiervoor bestaat in het Volkscongres geen meerderheid, maar een stemming zou tot een verhit politiek debat hebben geleid. Het Volkscongres neemt vrijdag wel een al even omstreden resolutie aan die bepaalt dat de fractie van militairen en politiemannen - nu 38 man sterk - tot 2009 wordt gehandhaafd.