Minder preventie tegen overval

De voorspelling was acht jaar geleden dat er in 2000 zo'n 5.000 overvallen in Nederland zouden worden gepleegd. Het aantal is daarna op de helft blijven steken, maar sinds 1997 stijgt het aantal weer licht.

,,Toch is de hardhandigheid waarmee overvallers te werk gaan het meest onrustbarende'', zegt A.G. Kradolfer, coördinator van het Bedrijvenplatform tegen Overvallen.

Gisteren maakte Kradolfer bekend dat het aantal overvallen in de eerste helft van dit jaar met zeker 7,7 procent is toegenomen. Die toename doet zich vooral voor bij de detailhandel. Volgens Kradolfer moet onderscheid worden gemaakt in acht categorieën. Zo zijn `geldinstellingen' (banken en postkantoren) van oudsher een mikpunt. Daarnaast zijn er de professionele geldtransporteurs, maar ook de particulier die met geld van de bank komt of er heen gaat, zoals de winkelier met de daginhoud van de kassa. Verder zijn er de horeca, de detailhandel, de taxibranche, de tankstations en de categorie overige, zoals kantoren.

In 1965 werd formeel de eerste overval in Nederland geregistreerd. Dat aantal is sedertdien onrustbarend gestegen. In de loop der jaren deed zich een verschuiving voor van overvallen op geldinstellingen, die na de jaren zeventig veel aan preventie zijn gaan doen, naar overvallen op benzinestations, horecagelegenheden en de detailhandel.

De voortdurende toename leidde in 1993 tot de oprichting van het Projectteam Overvalcriminaliteit, bestaande uit vertegenwoordigers van politie, justitie, openbaar bestuur, banken en detailhandel. In 1992 werd voorspeld dat er in 2000 ongeveer 5.000 overvallen in Nederland zouden worden gepleegd. Het projectteam wist te voorkomen dat die voorspelling uitkwam; het aantal overvallen bedroeg in 1997 slechts de helft, maar is nadien weer licht gestegen. In oktober 1999 hield het team echter op te bestaan.

Inmiddels zijn in vrijwel alle politieregio's zogenoemde Roof Coördinatie Teams (RCT's) opgericht die zich vooral met repressie bezighouden, terwijl de aandacht voor preventie nu vooral van het bedrijfsleven zelf komt. Eind vorig jaar besloot het inmiddels gevormde Bedrijvenplatform Tegen Roofovervallen (BTR) een landelijke overvalcoördinator aan te stellen. In het platform zitten de Raad Nederlandse Detailhandel, het Bedrijfschap Horeca en Catering, de Federatie Goud en Zilver, MKB-Nederland, BOVAG, Koninklijke Horeca Nederland en het Hoofdbedrijfschap Nederlandse Detailhandel. Coördinator Kradolfer moet onder meer trends en risico's analyseren, maar hij is daar voor de jongste cijfers nog niet mee klaar. Zo is het aantal overvallen op tankstations eerst afgenomen en de afgelopen paar jaar weer gegroeid. ,,De buit wordt steeds minder, maar de overvallers lijken bewust het risico toch te willen nemen. Waarom is me niet duidelijk'', aldus Kradolfer.

Dat veel ondernemers niet al te veel aan preventie doen, komt omdat de buit de grootste en enige financiële schade is van een overval. In de meeste gevallen is die schade ook verzekerd. De psychische schade bij werknemers die met een overval te maken krijgen is echter vaak zeer aanzienlijk.