VN formeren tribunaal voor Sierra Leone

De Verenigde Naties roepen een speciaal gerechtshof in het leven voor de berechting van de rebellenleiders die verantwoordelijk zijn voor het vermoorden en verminken van tienduizenden burgers in Sierra Leone.

De Veiligheidsraad van de VN heeft dat gisteren in principe beslist. Dat besluit baant de weg voor vervolging van Foday Sankoh, de gevangen leider van het het Revolutionair Verenigd Front. Sankoh wordt gezien als de kwade genius achter een serie meedogenloze terreurcampagnes tijdens negen jaar burgeroorlog in Sierra Leone. Burgers werden in het wilde weg vermoord, kinderen werden ontvoerd, vrouwen werden verkracht. Ter afschrikking werden bij tienduizenden mensen ledematen afgehakt.

VN-secretaris-generaal Kofi Annan kreeg opdracht om met de regering van Sierra Leone tot een akkoord over het gerechthof te komen. De regering had om de instelling van het tribunaal verzocht. De ambassadeur van Sierra Leone bij de Verenigde Naties noemde het besluit ,,een zeer, zeer doortastende stap naar terugkeer van de geestelijke gezondheid'' in zijn land.

Het Sierra Leone-tribunaal zal op een essentieel onderdeel van de andere twee VN-tribunalen verschillen, van het Rwanda-tribunaal in het Tanzaniaanse Arusha en het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag. Anders dan de bestaande twee gerechtshoven zal het Sierra Leone-tribunaal niet alleen bestaan uit buitenlandse rechters maar ook uit rechters die uit Sierra Leone zelf afkomstig zijn. Het tribunaal wordt gevestigd in Sierra Leone, tenzij de veiligheidssituatie dat niet toelaat of er onoverkomelijke juridische bezwaren zijn. Het tribunaal zal zich niet alleen bezighouden met misdaden tegen de mensheid en oorlogsmisdaden maar ook met misdaden tegen het nationaal recht.

De secretaris-generaal krijgt dertig dagen om met zijn aanbevelingen te komen. Hij moet aangeven in welk ander West-Afrikaans land het gerechtshof kan opereren als vestiging in Sierra Leone niet mogelijk blijkt. Hij moet ook beslissen of het Sierra Leone-tribunaal een eigen Hof van Appel krijgt of die beroepsinstantie met de twee bestaande VN-tribunalen deelt.

Met de instelling van het tribunaal komen de VN terug op de coulante houding die ze eerder aannamen tegenover rebellenleider Sankoh en zijn naaste medewerkers. Vorig jaar hadden ze ingestemd met een amnestie voor de rebellenleiders. Die strafkwijtschelding was onderdeel van een akkoord dat een eind moest maken aan de burgeroorlog in de West-Afrikaanse staat. Dat akkoord bezorgde Sankoh ook een vooraanstaande plaats in een overgangsregering. Maar die positie verspeelde hij toen zijn rebellen in mei vijfhonderd VN-soldaten gijzelden waardoor het land in een veiligheidscrisis kwam. De rebellen beheersen nog altijd grote delen van het land waar ze de diamantwinning controleren.