Meer broedende ijsvogels door zachtere winters

Er zijn het afgelopen broedseizoen aanzienlijk meer ijsvogels gesignaleerd. De vrijwillige vogeltellers van SOVON Vogelonderzoek Nederland schatten het aantal op 250 broedparen. Drie jaar geleden werden er nog maar iets meer dan 40 broedparen waargenomen. De vogels werden met name gesignaleerd in het rivierengebied en in de Achterhoek, Limburg en de Biesbosch.

Belangrijkste oorzaak van de ,,spectaculaire'' toename zijn een aantal opeenvolgende zachte winters. In tegenstelling tot wat hun naam doet vermoeden hebben ijsvogels zwaar te lijden onder strenge winters. IJsvogels eten kleine visjes en ze nestelen zich in steile oeverwanden van beken en heldere stilstaande watertjes. Door hun specifieke voorkeur voor kleine visjes zijn de vogels met de karakteristieke blauwe vleugels en oranje borst afhankelijk van open water. Bij strenge winters sterven ze massaal, waarna de populatie zich gedurende de jaren daarop slechts moeizaam herstelt.

Na de uitzonderlijke strenge winter in 1962-1963 werden volgens SOVON in het daaropvolgende broedseizoen slecht 9 tot 14 broedparen geteld. In 1975 bereikte de soort een voorlopige top met 275 tot 325 broedparen. Topjaar tot nu toe was 1995 met ongeveer 400 broedparen.

Dat de ijsvogelstand zich het afgelopen broedseizoen na enkele magere jaren heeft hersteld, is volgens een woordvoerder van SOVON behalve aan de zachte winters ook te danken aan het herstel van de natuur in met name de Achterhoek en Limburg, waar een aantal gekanaliseerde beken sinds kort weer meanderen. De variatie van snel en langzaam stromend water die hiervan het gevolg is, is aantrekkelijk voor de ijsvogel. Ook hebben vogelwerkgroepen de laatste jaren kunstmatige nestgelegenheid langs beken aangelegd, zoals een wortelkluit van een gerooide boom. Mocht de komende winter opnieuw zacht zijn, dan verwacht SOVON Vogelonderzoek Nederland dat het record van 400 broedpaartjes uit 1995 gebroken kan worden.

De ijsvogel is altijd al een spaarzaam voorkomende broedvogel geweest en wordt om die reden nauwlettend gevolgd, aldus SOVON.