Martinair zoekt `laatste tientjes'

Als chartermaatschappij reageert Martinair minder snel op veranderingen dan andere luchtvaartbedrijven. Dat breekt haar nu op.

Net nu de meeste luchtvaartmaatschappijen uit de rode cijfers kruipen, duikt Martinair in de verliezen. Veel luchtvaartmaatschappijen kregen de afgelopen maanden enigszins vat op de effecten van dure kerosine en de hevige concurrentie op de transatlantische routes, maar voor een chartermaatschappij gelden andere regels. Een bedrijf als Martinair is minder flexibel omdat het de afspraken met zijn klanten – reisorganisaties en touroperators – een half jaar vooruit maakt. ,,Daarom kunnen we nu niets doen'', zegt directeur A. van Bochove.

De chartermaatschappij meldde gisteren dat de resultaten in het eerste halfjaar `fors' achterblijven bij die van vorig jaar. Voor 80 procent zijn de brandstofkosten en de hoge dollarkoers hier de oorzaak van. Samen dreven ze Martinairs uitgaven in het eerste halfjaar met 55 miljoen gulden op. Van Bochove: ,,De kerosineprijzen zijn historisch hoog en blijven historisch lang hoog staan. De dure dollar geeft daar een soort turbo-effect aan.''

Martinair kondigde begin dit jaar al aan zijn prijzen te verhogen wegens de duurdere kerosine. Per 1 november stijgt de prijs van een ticket met 10 tot 15 procent. ,,Dat betekent dat vluchten naar vakantiebestemmingen aan de Middellandse Zee 50 tot 75 gulden duurder worden, dat moeten mensen kunnen betalen. Als ze naar Schiphol rijden, zijn ze ook meer kwijt voor de benzine.''

Onder de codenaam Red Alert is Martinair een bezuinigingsoperatie begonnen. Aanpassing van het routenetwerk en hogere productiviteit van de bemanning moeten leiden tot een kostenbesparing van 5 procent dit jaar. Sinds 1 mei van dit jaar is het streven wekelijks een miljoen gulden te besparen, wat neerkomt op zo'n 35 miljoen op jaarbasis. ,,We moeten slimmer gaan opereren'', zo vat Van Bochove de operatie samen.

De concurrentie op de vluchten van en naar de Verenigde Staten is licht afgenomen, meldde KLM bij de publicatie van zijn jongste kwartaalresultaat. De ervaring van Martinair is anders. Op Los Angeles en San Francisco, voor Martinair vakantiebestemmingen die het enkele keren per week aandoet, verhogen lijndiensten hun frequentie. Voor het eerst concurreert Martinair op deze routes daadwerkelijk met moedermaatschappij KLM. En omdat Martinair minder vaak vliegt, kan het zijn bemanning niet zo doelmatig inzetten als de concurrent. Van Bochove: ,,Het draait om die laatste tientjes.''

Aanpassing van het routenetwerk betekent volgens Van Bochove dat bijvoorbeeld de genoemde bestemmingen óf geschrapt worden, óf dat ze dagelijks worden bediend. ,,We zitten in de laatste fase, waarin duidelijk moet worden wat we gaan doen. Tot 1 november kunnen we wegens allerlei verplichtingen niets veranderen.''

Op een enkele maatregel na. Zo vliegt Martinair op de korte, Europese vluchten met een stewardess of steward minder. Van Bochove onderstreept dat zijn bedrijf een overdaad aan service aan boord had en dat één cabinelid minder daaraan weinig afdoet.

Ook past Martinair de inzet van zijn toestellen aan, om te voorkomen dat verschillende types vliegtuigen dezelfde routes vliegen. Piloten worden immers opgeleid voor één type. ,,Na acht tot negen uur vliegen moeten ze rusten en vervolgens wachten tot een zelfde type vliegtuig voorbijkomt.'' Martinair zet nu de Boeings 747 enkel in naar het Verre Oosten, de MD11's voor de overige vluchten.

Van Bochove denkt dat de sanering en prijsverhoging zijn bedrijf volgend jaar weer in de zwarte cijfers brengt.

De plannen van reisorganisaties Travel Unie en Sudtours om met eigen vliegtuigen vanaf Schiphol te gaan reizen, uit protest tegen de verhoogde chartertarieven, maken weinig indruk op hem. ,,Ze doen alsof we er vermogens mee verdienen, terwijl we nu vermogens verliezen. De reisorganisaties zijn gewend om in Duitsland (TUI) en Groot-Brittannië (Neckermann) zelf te vliegen, maar daar is het achterland veel groter. Ik moet nog zien dat ze hier goedkoper kunnen vliegen dan wij.''

    • Esther Rosenberg