KFOR slaags na actie tegen fabriek Kosovo

In Mitrovica, in het noorden van Kosovo, zijn soldaten van de vredesmacht KFOR vanochtend slaags geraakt met Kosovo-Serviërs. Aan beide zijden vielen drie of vier gewonden; één van hen, een Serviër, moest in het ziekenhuis worden opgenomen. Diverse journalisten die naar het complex waren gekomen werden door boze Serviërs aangevallen. Later vanochtend keerde de rust terug.

Honderden KFOR-soldaten uit Frankrijk, Groot-Brittannië, Denemarken en België – achthonderd, volgens de Serviërs – trokken vanochtend op naar de loodsmelterij van Zvecan, niet ver van Mitrovica. De loodsmelterij is sterk milieuvervuilend. Het VN-bestuur van Kosovo, UNMIK, wil daarom de controle over de fabriek in handen nemen. De fabriek wordt volgens UNMIK tijdelijk gesloten, tot er faciliteiten zijn aangebracht die de milieuvervuiling terugdringen. Van definitieve sluiting zou geen sprake zijn en alle tweehonderd banen (van Serviërs) zouden worden gegarandeerd. ,,Dit is geen oorlogssituatie'', zo heette het vóór het ingrijpen. UNMIK-chef Bernard Kouchner zei vanochtend dat hij ,,als arts en als bestuurder van Kosovo'' zou falen als hij ,,kinderen en zwangere vrouwen verder bloot zou stellen aan deze gezondheidsrisico's''. Hij onderstreepte nog eens dat de sluiting van tijdelijke aard is.

De soldaten gingen om half vijf vanochtend de fabriek binnen. Ze werden opgewacht door 250 Servische inwoners van Mitrovica, die hen onthaalden op een regen van stenen. De confrontatie duurde ongeveer veertig minuten. Om zeven uur was de fabriek onder controle van KFOR. Binnen zat toen nog een groep van dertig Serviërs die zich hadden opgesloten en die weigerden VN-deskundigen te helpen bij het stilleggen van de smelterij.

Mitrovica behoort als gevolg van de fabriek in Zvecan tot de meest met lood vervuilde regio's van Europa. Het loodgehalte in de atmosfeer ligt 200 keer het maximum dat is vastgesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie. Voor de Serviërs is de fabriek, die deel uitmaakt van het 41 mijnen en fabrieken omvattende mijnbouwcomplex van Trepca, een prestige-object. Bovendien is Trepca een van de weinige grote werkgevers in Kosovo. De Serviërs willen niets weten van resoluties van de Veiligheidsraad die bepalen dat UNMIK het management overneemt van alle Joegoslavische staatsbedrijven in Kosovo, inclusief het Trepca-complex, noch van een plan van een Frans-Zweeds-Amerikaans consortium voor modernisering van het complex, voor een bedrag van 15 miljoen dollar. Volgens de Serviërs gaat het daarbij om verkapte privatisering van het complex.