Turkse president wil decreet premier niet ondertekenen

De nieuwe Turkse president Sezer weigert nog steeds een decreet te ondertekenen dat het gemakkelijker moet maken om ambtenaren die verdacht worden van moslim-fundamentalistische sympathieën, te ontslaan. In een democratie horen zulke zaken geregeld te worden door het parlement, vindt Sezer, voormalig voorzitter van het Constitutionele Hof in Turkije. De regering moet niet proberen om via een decreet buiten het parlement om te handelen.

Eerder deze week al werd duidelijk dat een confrontatie tussen premier Ecevit en Sezer dreigde. Ecevit hecht groot belang aan het decreet. De premier is geschrokken van de moordpartijen door de moslim-extremistische Hizbullah-beweging, die de afgelopen maanden aan het licht kwamen, en wil, gesteund door het streng-seculiere Turkse leger, voorkomen dat sympathisanten van Hizbullah – en toekomstige moslim-extremisten – proberen om het staatsapparaat te infiltreren.

Toen Sezer eerder deze week liet weten het decreet niet te willen ondertekenen, heerste er onmiddellijk een sfeer van crisis in Ankara. Wat zou de regering, onder aanvoering van Ecevit, gaan doen? Donderdag gaf de premier zelf het antwoord. De regering, zo liet hij weten, stuurt het decreet in dezelfde vorm terug aan de president. ,,Hij is verplicht om een decreet te tekenen dat aan hem wordt teruggestuurd, maar hij kan altijd beroep tegen de maatregel aantekenen bij het Constitutionele Hof'', aldus Ecevit.

De premier liet donderdag weten dat Sezer geen zin heeft om met hem te praten. ,,De president wil mij noch deze week noch volgende week ontmoeten.'' Hij voegde eraan toe dat de president daarvoor geen specifieke reden gaf. Het bureau van de president liet, wellicht in een poging het conflict beheersbaar te houden, weten dat Sezer buiten Ankara is en daarom niet met Ecevit kan praten.

In Turkije wordt driftig gespeculeerd wat de volgende stap van Sezer zal zijn. Een beroep bij het Constitutionele Hof is mogelijk. Ook zou hij ad infinitum kunnen wachten met de ondertekening van het decreet. De wet zegt immers alleen dat Sezer moet tekenen, maar niet wanneer.

Inmiddels is duidelijk geworden dat de publieke opinie in meerderheid de kant van Sezer heeft gekozen. Naast het argument van de president dat het parlement wetten moet maken, speelt daarbij ook de inhoud van het decreet een rol. Veel Turken vrezen dat de sfeer binnen de overheidsdienst danig zal verslechteren als het toezicht op de politieke overtuiging van ambtenaren wordt verscherpt.

Het is niet de eerste keer dat de nieuwe president een lans breekt voor meer democratie. Door acties als deze is zijn populariteit bij de Turkse bevolking sterk gegroeid. Voor veel Turken is Sezer een `nieuwe' politicus, die niet uit is op eigen gewin, zoals de oude garde, maar oprecht van Turkije een rechtsstaat en een democratie wil maken.

    • Bernard Bouwman