Stadshuidje afdoen en even ademhalen in de Betuwe

Steeds meer Nederlanders betrekken een tweede huis. Uitgever Bas Lubberhuizen en zijn partner Bertie verbouwen een oude school in de Betuwe. ,,Wat moet je nou in Frankrijk als je hier kunt zitten?''

Op de vloer van de werkkamer ligt het vakblad voor de `Kleinbrennerei'. ,,Ja, dat is het ideaal, een kleine stokerij beginnen in het achterhuis. Ik heb al een cursus gevolgd in Duitsland en binnenkort ga ik proefdraaien.'' Eaux de vie, vruchtenbrandewijn uit de Betuwe, ambachtelijk bereid door uitgever Bas Lubberhuizen. De gastheer loopt over de met sisal beklede trap naar de voorkant van het huis. Schitterend uitzicht over de Waal. Hoe ze deze ruimte noemen? Geen idee, maar misschien is de Waalzaal zo gek nog niet. De golven in de rivier hebben een schuimkraag.

Lubberhuizen en zijn partner Bertie Eringa zijn zoals de meeste vrijdagmiddagen op tijd uit Amsterdam vertrokken. In de Valeriusstraat (Oud-Zuid) staat het `eerste' huis. In Amsterdam is ook de uitgeverij. En daar bezoekt hij regelmatig zijn eigen café Welling. Er was ook Vertigo in het Vondelpark , maar dat heeft Lubberhuizen drie weken geleden verkocht. Het werd allemaal wat te hectisch. Zijn leven raakte ook een beetje teveel versnipperd, zoals hij zelf zegt. Graag wat meer overzicht. Dus wordt de uitgeverij binnenkort boven Welling gevestigd. ,,Dat café zal ik nooit wegdoen.'' Maar die sterke band maakt het tegelijk nodig om met regelmaat flink afstand te bewaren, legt hij uit. Daarvoor komt niet het eerste het beste onderkomen in aanmerking.

,,Een van God gegeven plek'', noemt de uitgever-cafébaas zijn tweede huis achter de onlangs verhoogde en versterkte Waaldijk. ,,Tegen vrienden met een huisje in Frankrijk zeg ik wel eens: we gaan dezelfde kant op, maar ik sla eerder af.'' Hij tuurt over de rivier en ziet de donderwolken in de verte: ,,Wat moet je nu in Frankrijk als je hier kunt zitten?''

Twee jaar geleden betrokken Bas (53) en zijn vier jaar oudere partner Bertie de pal tegen de verhoogde en versterkte dijk gelegen monumentale dijkwoning. Met de streek waren ze al enigszins vertrouwd, daarvóór bezaten ze een dijkhuis in Est, enkele kilometers verderop. Dat huis zou worden ingeklemd tussen snelwegen, onder meer door de aanleg van de Betuwelijn. ,,Je leest het wel eens in advertenties als een aanprijzing: dicht bij de A2, maar voor ons was het direct een reden om iets anders te zoeken.''

Lubberhuizen had toevallig eens in de krant gelezen dat de eigenaar het forse, stevig ogende huis wel kwijt wilde. Later ving hij ,,het gerucht'' op dat het te koop werd aangeboden en ging er achteraan. De aankoop verliep echter niet zonder slag of stoot, er moest zelfs een heuse rechtszaak voor worden gevoerd. ,,Dat geeft ook wel een bijzonder gevoel, dat je dit echt hebt moeten bevechten. Ik heb me voorgenomen om het als een prachtig proces te zien'', verzucht hij. Toch was er wat twijfel. ,,Bas vond het huis wat donker als je van buiten naar binnen keek. Ik zag direct wel dat het reuze mee zou vallen'', zegt Bertie. Nadat de koopprijs van bijna vijf ton was betaald, kwam het bericht dat hij subsidie kon aanvragen voor de restauratie van het pand. De dijkwoning en het er achtergelegen schooltje uit het begin van de vorige eeuw, niet meer dan een fors lokaal, bleken op de monumentenlijst te staan. De omvangrijke verbouwing zal nog wel enige jaren in beslag nemen, zo verwachten de bewoners. De vloer in het ruime schoollokaal is vernieuwd, evenals de hoge halfronde ramen. De deur staat al de hele middag open.

Hier had Bas zijn kleinbrennerei gedacht. Maar Bertie laat weten dat daar niks van in komt: ,,Doodzonde van zo'n prachtige ruimte.'' Ze heeft iets beters, een kleinere schuur ernaast: ,,Hier stond vroeger de brandspuit voor het dorp.'' Bas opent de brede deuren: ,,Ja, misschien kan ik de stokerij ook hier wel onderbrengen.'' Zelf stoken van vruchtendistilleerderij is een veeleisende hobby, je bent er dagen mee bezig. ,,Als er een geschikte plek is, dan hier. De vruchten die je nodig hebt, zijn achter elkaar rijp: eerst de kersen, dan de pruimen en daarna de peren en de appels.'' Maar wat moet er dan gebeuren met het klaslokaal? ,,Huisconcerten'', oppert Bas. Zijn partner heeft nog een ander plannetje: ,,Misschien kan ik er cursussen Italiaans gaan geven.'' Doordeweek, maar meestal onregelmatig, coacht Bertie solisten bij de uitvoering van Italiaanse opera's. Een veeleisende en door de onregelmatigheid ook een belastende baan.

Bas informeert voorzichtig of de bezoekers het niet te laat zullen maken? ,,Dan kan ik nog even met de pont naar de overkant, lekker fietsen'', zegt hij gretig. Hij staat wijdbeens op de rivierdijk. In de diepte danst een geel bootje over de golven naar de overkant. Straks komt het weer terug voor de laatste overtocht van deze dag. Het zou inderdaad nogal wreed zijn iemand dat buitenkansje te ontnemen.

Bertie: ,,Ik vond het zo romantisch, een oud schoolmeeestershuis. En opwindend ook. Kijk eens naar de tuin, die loopt over in het begraafplaatsje.'' Hij: ,,Het belangrijkste geluid in het achterhuis is het stampen van de boten die langs varen, ook 's nachts. Prachtig.'' Als ze hem vragen waar hij woont zegt Bas: ,,Ik woon niet.'' Bertie: ,,Je moet wel je vaste stek hebben, al is het maar abstract.'' Hij: ,,Ja, het is meer dat ik overal kan wonen.'' Zij: ,,Je bent niet iemand die ergens een tent opzet.''

Twee drukbezette vijftigers uit de Randstad. Iedere vrijdagmiddag slaan ze op de vlucht, maar aanpassen gaat niet vanzelf. ,,Het eerste dat hij doet is naar de telefoon lopen en zijn voicemail luisteren. Daarna trekken we de boerenkleren aan, gauw het stadshuidje af doen zeg ik dan.'' Hij: ,,Ik ga boven op de dijk staan, even diep ademhalen.''

Dit is het zesde deel van een serie. Eerdere afleveringen verschenen op 26 en 29 juli en op 2, 5 en 9 augustus.

    • Harm van den Berg