`Kinderen lachen op andere momenten'

Pepijn Gunneweg speelt de hoofdrol in de toneelbewerking van Jan Terlouws kinderboek `Koning van Katoren'. ,,Een draak verslaan, dat gaat nog wel. Maar een meisje kussen, dat is wat anders.''

Pepijn Gunneweg (24) is voorbestemd om koning te worden: Koning van Katoren. Gunneweg is Stach, de onbekommerde en onbezonnen metselaarszoon, in een toneelbewerking van het beroemde kinderboek van Jan Terlouw uit 1971. Avond aan avond huppelt hij op rode gymschoenen met lichtjes in de zolen over het podium. Hij geneest een knobbelneuzen-epidemie, hij verslaat een draak, hij wordt verliefd. Hij is `een mooie Stach', verzekerde Terlouw hem na de première eind juni.

Voor Gunneweg, die binnenkort aan zijn laatste jaar op de Amsterdamse Kleinkunstacademie begint, is de rol ,,een soort van eredivisievoetbal.'' Uit acht aspirant-Stachs werd deze student gekozen. Nu mag hij meteen ,,met grote namen werken.'' Liedteksten van Ivo de Wijs zingen, om maar wat te noemen. ,,Misschien is dit wel meteen het mooiste uit mijn carrière'', verzucht Gunneweg in een Amsterdams café. ,,Heel soms denk ik dat.'' Evenmin als zijn personage Stach lijkt Gunneweg aanleg tot tobben te hebben. Hij heeft een stout clownshoofd, met druipogen en een grote grijns. Zijn lange, springerige blonde krullen houdt hij met een zwart elastiek op zijn plaats.

Koning van Katoren kreeg Pepijn Gunneweg voorgelezen toen hij `heel klein' was. ,,Veel kon ik me er niet meer van herinneren, behalve dat Stach van een kerktoren springt.'' Nu hij het boek herlas, vond hij het een mooi verhaal. ,,Maar wel erg moraliserend. Terlouw zei op de radio dat het eigenlijk het partijprogramma van D'66 was.'' Om koning te kunnen worden, moet Stach een aantal eigentijdse problemen in sprookjesvermomming oplossen. In de stad `Decibel' terroriseren krijsende vogels de straten, in `Smook' vervuilt een draak de lucht en het water. En dan zijn er nog de twaalf schuifelende kerken van `Uikumene'.

In het stuk ligt de nadruk minder op de wereldverbeterende aspecten. Stach is in de musical niet alleen een ondernemende jongeling, maar ook een gewone zeventienjarige: een bij vlagen slome en onzekere puber. ,,Stach is een reële jongen in een sprookjeswereld'', zegt Gunneweg. ,,Een draak verslaan, dat gaat nog wel. Maar een meisje kussen, dat is wat anders.'' Stach kreeg van scriptschrijver Pieter van de Waterbeemd een extra drijfveer mee om koning te willen worden. Onder verdachte omstandigheden viel zijn vader de dag na de geboorte van zijn zoon van de toren. Is hij geduwd door de corrupte ministerraad? Stach zint op wraak. ,,Het is een sterk stuk'', grijnst Gunneweg tevreden. ,,Alle klassiekers zitten erin. De eerste liefde, de dode vader. Van Romeo en Julia tot Hamlet, zeg maar.

,,Een echte musicalster wil ik niet worden,' zegt Gunneweg. ,,Ik houd er niet van als alles bij voorbaat vastligt. Koning van Katoren is open, er kan van alles. Het steunt sterk op suggestie.'' In snelle, zwart-witte halen schetste Niek Kortekaas het imponerende decor. De angstaanjagende, zevenkoppige draak van Katoren bestaat inderdaad voornamelijk uit koppen. Vanuit de coulissen en van bovenaf belagen zij Stach, rokend en wel. Regisseur Peter de Baan liet zijn acteurs de ruimte. Al improviserend werden de scènes ingevuld. Gunneweg: ,,Als Stach dan eindelijk zijn meisje kust, verdwijnen we onder een hoop kussens. Dat is spannender dan een lange, goed uitgelichte, kleffe zoen.'' Als Stach en zijn vriendin verfomfaaid weer opduiken, giechelen de kinderen in de zaal.

Het bevalt Pepijn Gunneweg goed om voor het hele gezin te spelen. ,,Je hoort aan het gelach wie er in de zaal zitten. Kinderen lachen op andere momenten dan hun ouders. Vaders en andere mannen grinniken vooral als Stach ook zijn oude oom op de mond zoent.'' Vanuit de zaal roepen de kinderen aanwijzingen. ,,In de pauze hoor je ze de zaal uitlopen. Soms zegt een jongetje stoer `Ik ben Stach!' En een keer zei een meisje: `Ik ben verliefd Op Stach.''' Het spel en de humor in Koning van Katoren is sterk non-verbaal. Een van de ministers, minister Regtoe, onderstreept alles met parmantige gebaartjes. Ook jonge kinderen kunnen het verhaal goed volgen. Gunneweg: ,,Mijn oma is ook gekomen. Zij is doof, maar ze vond het prachtig.''

Gunneweg is naar eigen zeggen op zijn best in fysiek spel, zonder woorden. Aan zijn kleine, gespierde gestalte zie je dat hij tot allerlei acrobatische toeren in staat is. Hij houdt van goochelen, van clownerie, van Mini en Maxi en de `clownskant' van Toon Hermans. Als kind in Vlaardingen won Pepijn Gunneweg de `Koninginnedag-jeugdclownwedstrijd.' Sindsdien gaat het hem voor de wind. Hij speelde op jonge leeftijd mee in een Becel-reclame, in een productie van het RO-theater en in de Tros-serie Fort Alpha. Op de Kleinkunstacademie ontmoette hij drie zielsverwanten, waarmee hij volgend jaar een eigen, avondvullend cabaretprogramma hoopt te maken. Voor kinderen wordt het niet. Gunneweg: ,,Daarvoor zijn onze grappen te cynisch. We doen een telefoongesprek met Berend Botje, maar ook een sketch over impotentie. En over Otto Frank.'' Maar eerst is Pepijn Gunneweg nog zo'n honderd keer Stach, koning-in-opleiding van Katoren, binnenkort door heel Nederland te zien.

Koning van Katoren, muzikale familievoorstelling naar het boek van Jan Terlouw. Voor iedereen vanaf 8 jaar. T/m 20/8 in de Koninklijke Schouwburg, Den Haag. Daarna tournee t/m eind januari 2001. Inl. 0900-9203, Nationale Theaterkassa.

    • Judith Eiselin